Pleio

Engels | Nederlands

Alles wat je aandacht geeft groeit

    Peter Paul J. Doodkorte
    Door Peter Paul J. Doodkorte 2081 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Alles wat je aandacht geeft groeit

    Nu alle politieke partijen hun programma’s hebben gepresenteerd, wordt duidelijk dat zorg een van de belangrijkste onderwerpen in de verkiezingsstrijd en de formatieperiode daarna zal worden. Belangrijke opgave is het voorkomen dat de kosten tot nog grotere hoogte opdrijven. Het antwoord dat wij in veel verkiezingsprogramma’s terugvinden wordt gekenmerkt door beheersdenken. Maar het beheersdenken voldoet niet (meer) om mens en gemeenschap  vitaal te houden.

    Een collega uit het vertelde mij onlangs het verhaal van Willem, een vijftienjarige knul. Willem,” vertelde hij, “werd bijna dagelijks uit de klas gestuurd vanwege wangedrag. Hij moest zich dan melden in het speciale straflokaal bij een daarvoor aangewezen medewerker. Omdat het geen verandering in het gedrag van Willem werd geconstateerd volgde op een zekere dag het besluit om Willem definitief van school te sturen. Alvorens dit aan de ouders van Willem te berichten, besloot het schoolhoofd nog eenmaal met Willem te spreken. Hij opende het gesprek met Willem met een simpele vraag: ‘Het kan toch niet leuk zijn om elke dag uit jouw klas en les gestuurd te worden?” Waarop Willem het schoolhoofd duidelijk maakte dat deze de verkeerde conclusie trok: De enige plek op school waar ik aandacht krijg, is bij meester R. in het straflokaal….”.

    Aandacht

    Grote mond thuis
    En in de klas
    Alsof het nooit
    Anders was
    Geschreeuwd
    Maar niet gehoord
    Het blijft niet hangen
    Geen enkel woord
    Ruzie
    Met iedereen
    Altijd boos
    En altijd alleen
    Een keer straf
    Dan zo weer vergeten
    Alsof ze nooit beter
    Zal weten
    Verdrietig
    Ook als ze lacht
    Onbewust wil ze alleen
    Aandacht

    Sharon Rules

    Willems verhaal deed mij terugdenken aan mijn eigen jeugd. Als vijftienjarig jochie hield ik het niet uit in de schoolbanken. Dat had niets te maken met mijn(volgens onderzoek bovengemiddeld)  intellect. Het was mij niet pragmatisch genoeg. En dus ging ik – zoon van een onderwijzer nota bene – werken. Bij Van der Valk. Omdat daar mensen waren die mij waardeerden om wat ik deed.  Mij stimuleerden en uitdaagden.

    Het verhaal van Willem appelleerde ook aan een verhaal dat ik onlangs vernam over een project voor langdurig uitkeringsgerechtigden (het granietenbestand) van de sociale dienst in Deventer. Die gemeente besloot om een tiental van hen nu eens niet langer in de nek te blijven hijgen met de sollicitatieplicht, maar met hen in gesprek te gaan over hun dromen. Zij vertelden, tekenden, schreven of verbeeldden hun dromen. Het – vooraf niet beoogde of verwachte – effect van deze aanpak:  binnen een jaar waren zes van de tien deelnemers weer aan het werk!  “Gewoon, door ‘aandachtig aanwezig’ te zijn,” zoals een deelnemer  de houding van de begeleiders van deze bijeenkomsten omschreef.

    De kracht van aandacht

    Als je een restaurant binnenkomt, staat het welkom niet zelden borg voor het verdere verloop van de avond. Er is een groot verschil tussen warm, correct en helemaal geen welkom geheten worden. Die les leerde ik destijds als vijftienjarige al heel snel. En die wetenschap maakte mij vervolgens inventief en creatief. Van de oogst daarvan pluk ik nog elke dag.

    Als u vaak kinderen om u heen hebt, zult u merken dat zij regelmatig vragen om bevestiging voor wat ze doen: ‘Kijk eens wat ik kan!’ Ondanks het feit dat sommige kinderen zich uitstekend alleen kunnen vermaken, willen zij toch graag dat u ziet wat ze doen en wat ze kunnen en dat u daar uw waardering voor laat merken. Aandacht voor hun activiteiten helpt hen het nog beter of mooier te willen doen. Aandacht is dus een belangrijke motivator. Dit geldt overigens niet alleen voor kinderen.

    Onze cultuur staat bol van de prikkels, en steeds wordt gesuggereerd dat het geluk daar buiten te vinden is: in geld, mooie spullen, opwindende belevenissen, succesvol zijn. In de levens van jonge mensen, die zichzelf nog moeten leren kennen en nog allerlei keuzes moeten maken, zijn die prikkels nog krachtiger.

    De verwarring van mensen over hun weg of rol in het leven – en het daaruit voortvloeiende ‘onaangepaste gedrag’ wordt vaak geproblematiseerd. Alsof er iets opgelost of behandeld moet worden. Terwijl er alleen maar aandacht nodig is voor wat er onder de twijfel zit: het verlangen om iemand te zijn. Mee te tellen.

    Het is pijnlijk te zien dat er tegenwoordig al zoveel mensen – kinderen, jongeren en ouderen – buitenspel staan. Bijvoorbeeld omdat we jonge mensen problematiseren als ze twijfelen, een studie eraan geven, of verdrietig of opstandig zijn. Het heet dan dat ze ADHD hebben, of ADD, een autistische aandoening, een persoonlijkheidsstoornis of een depressie. En dan moeten ze behandeld worden: door een arts, psycholoog of met medicatie.

    Voor veel sociale ellende bestaat een uitermate eenvoudig recept: aandacht. Odysseus wist al dat zorg en aandacht het begin zijn van rust, rechtvaardigheid en welvaart. Die boodschap is na een paar duizend jaar nog steeds onthutsend actueel. Want we doen wel eens alsof wij in onze tijd alles opnieuw moeten uitvinden, maar dat is pertinente onzin. Immers, wie kent niet het verlangen om te groeien, en de opwinding van de ontdekking  over wie je nu echt bent, waar je goed in bent, waar je gelukkig van wordt?

    Voor het bevorderen van het maatschappelijk klimaat, de sociale integratie en participatie bestaat volgens mij dan ook een onthutsend simpel en simpel recept. Het  vraagt eerst en vooral om aandacht voor de mensen om wie het gaat. Niet, omdat het ons (anders) wat kost, maar omdat het hen en ons wat oplevert. Meetellen en meedoen geeft zin en energie. En het goede nieuws voor ons toekomstige regering is: investeren in persoonlijke aandacht kost niets of vele malen minder dan dat wat het oplevert!

     

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers