Pleio

Engels | Nederlands

Maatwerk kom tot stand aan de keukentafel…

    Peter Paul J. Doodkorte
    Door Peter Paul J. Doodkorte 1476 dagen geleden Reacties (1)

     0/5 Sterren (0)

    Maatwerk kom tot stand aan de keukentafel…
    • en niet in een anonieme kantoorkolos, ver weg van de dagelijkse werkelijkheid van mensen.

    Er was grote euforie over de snelheid waarmee Rutte en Samson in september/oktober van dit jaar tot een regeerakkoord kwamen. Inmiddels is het debat over de regeringsverklaring achter de rug. De aanvankelijke euforie over het regeerakkoord heeft plaatsgemaakt voor zorg en verontwaardiging over het broddelwerk dat beide politici aan de basis van het kabinet Rutte II legden.

    Zo vermeldt het regeerakkoord wel de uitgangspunten voor een geïntegreerde aanpak van de decentralisaties, maar blijkt datzelfde regeerakkoord de decentralisaties vooral te willen misbruiken voor een grootschalige bestuurlijke herindeling.

    De aankondiging dat minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken (PvdA, BZK) de coördinerend bewindspersoon voor de decentralisaties binnen het sociaal domein wordt, spreekt in deze boekdelen. En ja, gezien de plannen om tot een andere bestuurlijke schaal te komen, ligt die keuze volslagen voor de hand. Wanneer wij echter kijken naar de inhoudelijke ambities die aan de decentralisaties ten grondslag liggen (het realiseren van een nieuw inhoudelijk fundament) is het volslagen kolder dat de minister van Binnenlandse Zaken deze coördinerende taak op zich neemt. In het regeerakkoord stond overigens ook dat de decentralisatie jeugdzorg op het ministerie van VWS zou worden gecoördineerd.

    Ik merk dat de in het regeerakkoord aangekondigde maatregelen door de wispelturige houding van het kabinet tot veel vragen en ongerustheid leiden. Niet in de laatste plaats ook, omdat het kabinet zelf de betekenis en uitwerking vaak nog niet duidelijk heeft. En juist daardoor tegenstrijdige boodschappen afgeeft. Enerzijds spreekt het kabinet over meer beleidsvrijheid voor gemeenten, maar anderzijds shopt het kabinet bij de vormgeving van de daarbij behorende wet- en regelgeving langs gelegenheidsargumenten. Neem de van bovenaf opgelegde schaalvergroting uit het regeerakkoord.

    In een interview op Radio 1 (maandag 19 november 2012) beweerde Plasterk dat onderzoek heeft aangetoond dat gemeenten toch minimaal 100.000 inwoners zouden moeten hebben om de (financiële) verantwoordelijkheden- en risico’s – verbonden aan de decentralisatieopgave – het hoofd te kunnen bieden. En dat is precies wat dit nieuwe kabinet wil.  In dit verband noemde Plasterk de gemeentelijke herindeling op Goeree-Overflakkee. Woensdag 21 november vonden de herindelingsverkiezingen daar plaats.

    Op Goeree-Overflakkee worden 4 gemeenten samengevoegd: Dirksland, Goedereede, Middelharnis en Oostflakkee. Na de herindeling wordt het een van de omvangrijkste gemeenten van Nederland, met ruim 420 vierkante kilometer. Maar, er wonen slechts 48.000 mensen! Toen Plasterk daarmee geconfronteerd werd, bleken de uitkomsten van dat door hem aangehaalde onderzoek over de minimaal noodzakelijke schaal toch weer minder hard of maatgevend. En ja, een niet onbelangrijke nuance is dat ook in het regeerakkoord staat dat daar in plattelandsgebieden van kan worden afgeweken. Omdat anders sommige gemeenten qua grondgebied wel erg groot zouden worden. En je wel een regionaal logische samenhang moet houden.

    Dit laatste klink weer logisch. Maar veel vertrouwen geeft het niet… Want het kabinet blijkt eigenlijk helemaal niet te weten wat het wil. Althans, als ik de uitkomsten van het eerste Bestuurlijk Overleg met minister Plasterk goed versta. In dat overleg is uitvoerig stilgestaan bij de onduidelijkheden en vragen die er over het regeerakkoord leven bij o.a. gemeenten en provincies. Die onduidelijkheden zijn nog niet weggenomen. “Maar,” - zo beloofde Plasterk – “Voor het einde van het jaar moet die duidelijkheid er wel zijn.” Waarmee hij de steeds luider wordende kritiek op het regeerakkoord (broddelwerk en bagger!) nog eens onderstreepte. Want die duidelijkheid had er natuurlijk moeten zijn toen de heren hun plannen smeedden.

    En ondertussen zie je de panelen van de besluitvorming stilletjes aan verschuiven. Was het oorspronkelijke uitgangspunt dat elke individuele gemeente – groot dan wel klein – integraal verantwoordelijk is voor de decentralisaties van werk, jeugd en zorg en ondersteuning, inmiddels lijkt het keuzepalet al versmald naar 1) alleen 100.000+gemeenten, 2) centrumgemeenten of 3) samenwerkingsverbanden.

    Men heeft kennelijk het idee dat grootschaligheid de bestuurskracht vergroot. Ik denk dat niet. In elk geval hangt bestuurskracht volgens mij van meerder factoren af. En ook idealiseer ik de huidige regionale samenwerkingsverbanden dan wel gemeenschappelijke regelingen geenszins.  Zij zijn democratisch gezien verre van optimaal, maar nochtans werkbaar.

    Het grootste bezwaar dat ik tegen het denken in grootschaligheid heb komt echter van de burgers. Zij voelen zich verbonden met hun dorp of woongebied en willen niet opgaan in een groter geheel, dat hen vreemd is en hen niet kent. Deze identiteitskwestie is niet onbelangrijk. Want wat ook het ‘goede doel’ mag zijn, politici dienen met dit gegeven rekening te houden. Zeker als wij gemeenten serieus ruimte willen bieden voor maatwerk. En ja, ook – of misschien wel juist – gelijkwaardigheid van mensen dwingt tot maatwerk. Dat geldt ook voor de financiering. Het is leuk om bewust met kosten bezig te zijn alsof het om je eigen portemonnee gaat. Zeker in tijden waarin niet alles meer als vanzelfsprekend mogelijk is.

    Dus, zo houd ik het kabinet in het algemeen en meneer Plasterk in het bijzonder voor, doe alstublieft niet mee aan het  grootschaligheidsdenken. Omdat dat de mensen en onze portemonnee eerder benadeelt dan ten goede komt.

     

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers