Pleio

Engels | Nederlands
Van aanslag naar bijdragen

Van aanslag naar bijdragen

Een samenleving zonder Belastingdienst, zinvol bijdragen in communities en met The Internet of Things

 0/5 Sterren (0)

Gerelateerde blogs

Politicus 2.0

Politicus 2.0

Waarom ik niet stem
Eigen verantwoordelijkheid burgers

Eigen verantwoordelijkheid burgers

In een essay over de transformatie van...

Over diefstal gesproken

    Harrie Custers
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 201
    Door Harrie Custers in de groep Van aanslag naar bijdragen 1465 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Op mijn verzoek geeft Carla Nijzink, een van mijn zeer gewaardeerde collega's bij de Belastingdienst, haar antwoord op de vraag: een samenleving zonder Belastingdienst, van aanslag naar bijdragen, hoe zou die samenleving er in jouw ogen uit kunnen zien, hoe zou die (kunnen) werken? Met een groot dankjewel aan Carla.

    Voel je uitgenodigd om te reageren op het verhaal van Carla. Je mag je ook uitgenodigd voelen om jòuw antwoord op bovengenoemde vraag te geven, in een nieuw blog, jouw blog.

    Over diefstal gesproken ....

    Nederland, een verzorgingsstaat bij uitstek. Verzorgd van de wieg tot het graf. Voor sommigen een paradijs op aarde, voor anderen een afschrikwekkend voorbeeld van bemoederen en pamperen in de ergste vorm die je je kunt voorstellen. De roep om minder bemoeienis van rijkswege en verlagen van gevoelsmatig torenhoge belastingen klinkt luider dan ooit tevoren. En natuurlijk is er wat voor te zeggen dat de overheid zich verder terugtrekt, we willen ook niet dat ons leven van het begin tot het eind wordt gedicteerd en gecontroleerd door de overheid.
    Al mijmerend probeer ik me voor te stellen hoe onze maatschappij eruit zou zien als we de belastingen 10 jaar geleden hadden afgeschaft, hoe zou onze wereld van nu er dan uitzien?

    Ik schets het decor waarin het leven van alledag zich afspeelt: Ik moet me beperken want ik krijg visioenen van een gemeenschap waarin door het ontbreken van belastingen geen overheidsinstantie meer bestaat, geen regering meer, geen ministeries en geen bestuur noch op landelijk niveau noch op regionaal of lokaal niveau. Hier stopt mijn bevattingsvermogen, want iemand zal het land toch moeten leiden, de relaties moeten onderhouden met de landen om ons heen en een soort van leefregels moeten opstellen waaraan we ons te houden hebben? Dit land zou anders toch ten onder gaan en in verval geraken? Nee, ik moet me beperken. Beperken tot het leven van alledag waarin er nog wel een vorm van bestuur is, maar waarin de bemoeienis van de overheid is teruggebracht tot het absolute minimum. 
    In mijn overpeinzingen is mijn salaris helemaal voor mezelf. Mijn bestedingsruimte groeit van alle kanten, zowel aan de inkomstenkant, waar ik bevrijd  ben van heffingen en premies, als aan de bestedingszijde waar Ik verlost ben van die eeuwige BTW, de onroerend zaak belasting, de hondenbelasting en de houderschapsbelasting. Geen BPM meer, geen accijnzen en de hemel zij dank, geen belasting meer op mijn inkomen. Ik kan nog wel honderd belastingen en heffingen opnoemen maar het idee lijkt me duidelijk. Tot zover een prachtig vooruitzicht, maar zoals gewoonlijk heeft ook dit voordeel zijn nadelen. 

    De wereld is niet alleen in zijn voordeel verandert. 
    Zo zijn de publieke zenders op TV verdwenen. Op zich vervelend maar ook weer geen ramp. Cultuur en sport zijn nl. door het ontbreken van overheidssubsidies vrijwel geheel van het podium verdwenen. Dus in die zin was de toegevoegde waarde van deze zenders toch eigenlijk minimaal geworden waar immers niets wordt gecreëerd of gepresteerd, hoeft ook niets bericht te worden. Het nieuws kan ik ook wel op de commerciële zenders zien, alleen moet ik me er dan wel bewust van zijn op welke zender ik kijk, zodat ik de wijze waarop het nieuws wordt gebracht in het juiste perspectief kan plaatsen. 

    Ook als ik uit mijn mooie huisje stap, zie ik de veranderde wereld. De openbare ruimte is erg achteruit gegaan. Het onkruid kan zijn gang gaan, overal ligt zwerfafval en vaak staat er nog huisafval op straat, dat alleen, uiteraard tegen betaling, op verzoek van de vervuiler wordt afgehaald. De parkjes zijn in verval geraakt, maar gelukkig wordt er, hoewel sporadisch, op particulier initiatief regelmatig een weitje gemaaid, zodat de kinderen nog een voetbal- en speelveldje hebben. In sommigen buurten hebben buurtbewoners zelfs geprobeerd om vervallen speeltuintjes waaraan al tien jaar geen aandacht meer is besteed, in de oude glorie te herstellen. Omdat het materiaal echter te slecht geworden is gaan er stemmen op om met zijn alleen een fonds te creëren, waaruit een nieuw speel-tuintje kan worden gefinancierd…Mij niet gezien, mijn kinderen zijn groot, dan maar geen speeltuintje… en voetballen doen mijn dochters ook niet, dus de kosten aan de grasmaaier zijn niet voor mij.

    Het openbaar vervoer bestaat nog wel, althans in de grote steden. De particuliere investeerders hadden, terecht, geen zin om te investeren in een onrendabel traject. In de dorpen zijn de mensen dus aangewezen op eigen vervoer, of als het niet anders kan de buren. Gelukkig ben ik in het bezit van een eigen auto (geen BPM/geen houderschapsbelasting), maar de kwaliteit van de wegen laat de laatste tijd ernstig te wensen over. Daarvoor geldt eigenlijk hetzelfde als voor het openbaar vervoer. In de steden valt het nog wel mee en ook de doorgaande wegen zijn best goed, het zijn wel tolwegen geworden, want de wegen worden natuurlijk niet gratis onderhouden. Op de binnenwegen moet je gewoon wat rustiger aandoen en de kuilen een beetje ontwijken, dan lukt het ook daar nog wel. Maar ooit zullen we daar op lokaal niveau iets mee moeten…misschien een fonds oprichten waaraan elke burger een bijdrage moet leveren, de weg gebruiken we immers allemaal. Grappig eigenlijk waar ik vroeger niet harder mocht rijden dan 50 kilometer per uur omdat ik anders van een overijverige agent een bekeuring riskeerde, kan ik nu niet langer harder dan 50 rijden, omdat ik de wielophanging van mijn auto riskeer. Die agent die zien we al lang niet meer. De politie is teruggebracht tot bijna niets. 

    De beveiliging is geheel in handen van particuliere bedrijven, dus veiligheid is een kwestie van geld geworden. Bij grote evenementen worden beveiligingsbedrijven ingehuurd en je huis kun je laten voorzien van een alarminstallatie. Zodra deze afgaat wordt er zeer adequaat op gereageerd door het beveiligingsbedrijf. Het kost een paar centen, maar goed, dan heb je ook wat. 
    Voor het risico op brand werkt het hetzelfde. In huis hang je een brandalarm op, zodra dit afgaat komt de brandweer, waarmee je een contract hebt afgesloten, om je huis te blussen. De contracten met deze beveiligingsbedrijven kun je zelf afsluiten, maar dat is niet per definitie noodzakelijk. Er zijn nl. ook verzekeraars die namens jou de contracten met de beveiligers willen afsluiten, dit kan een voordeel opleveren ten opzichte van degene die alleen voor zichzelf afspraken moeten maken met de diverse veiligheidsinstanties.
    De uitkeringen die Nederland 10 jaar geleden nog kende, zijn verdwenen. We hebben geen werkloosheidsuitkeringen meer, geen bijstandsuitkering, geen Aow-uitkering en ook geen arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. Het vervallen van uitkeringen in zijn algemeenheid heeft overigens toch een flinke wissel getrokken op onze maatschappij. Doordat er een complete privatisering heeft plaatsgevonden van alle onmisbare overheidstaken van voorheen, is er een tweedeling ontstaan tussen de mensen met een flink salaris die het zich kunnen veroorloven om de diensten in te kopen die ze nodig hebben, en de mensen die dit niet kunnen. Dit betekent dat het voor sommigen onmogelijk is om verzekerd te zijn van veiligheid, maar ook van onderwijs, dat niet meer gratis is, noch het basisonderwijs noch het middelbaar onderwijs. 
    Er zijn mij genoeg gevallen bekend van ouders die het niet kunnen betalen om hun kinderen naar het reguliere onderwijs te sturen, ook al probeert men de prijs hiervan binnen de perken te houden. Van studeren (uiteraard zonder studiefinanciering of bijdrage door de overheid) is bijna geen sprake meer. Toekomstige hooggeschoolden (HBO'ers  en academici) krijgen de rekening van hun opleiding gepresenteerd. Het loopt hierbij in de tientallen duizenden euro’s. Universiteiten en Hoge scholen zijn leeggelopen. De kenniseconomie van Nederland is niet meer. De hoogte van de studiekosten, dat is wél mijn probleem, want de vraag is of ik nog wel beschik over voldoende financiële middelen om mijn dochters te laten studeren, en met mij vele anderen. Kunnen we daar misschien ook een fonds voor oprichten? Ik begin me langzaamaan toch wel ongemakkelijk te voelen bij mijn blik in onze toekomst zonder belastingen. 
    Maar de schrik slaat me pas echt om het hart als ik zie wat er gebeurd is met onze zorg. De prijs van de zorg liep al uit de klauwen toen de overheid nog wel de zorg subsidieerde. Nu dit echter tot het verleden behoort, zie ik ouders met jonge kinderen waarbij een afwijking te laat is vastgesteld. Zie ik ouderen die niet meer verzorgd kunnen worden omdat ze enerzijds geen ouderenuitkering meer krijgen en waarvan anderzijds de zorgkosten torenhoog zijn opgelopen. Mijn moeder kan haar verblijf in de zorginstelling niet meer betalen, ze zal er moeten vertrekken. Wat rest mij anders dan het oude mensje zelf in huis te nemen? Hoe ga ik haar de zorg bieden die ze nodig heeft, 24 uur per dag, 7 dagen per week?

    Gaande dit verhaal is mijn zonnige blik op een toekomst zonder belastingen veranderd in een beklemmend visioen van een maatschappij waarin iedereen alleen voor zichzelf opkomt en de ander zijn eigen boontjes laat doppen. Een maatschappij waarin er een kloof is ontstaan tussen arm en rijk die onoverbrugbaar is geworden. Een maatschappij waarin de leefbaarheid wordt bepaald door je banksaldo.

    Dat het betalen van belasting niet de nummer één favoriete bezigheid is van de gemiddelde Nederlander dat mag bekend verondersteld worden. En dat het leuk is om op feestjes af te geven over de manier waarop je de belastingen een loer hebt gedraaid is niet minder bekend. Is het niet de meeste favoriete volkssport om op je aangifte net wat meer kosten op te voeren dan wat eigenlijk is toegestaan, en vragen we niet allemaal aan onze klusjesmannen of de prijs niet wat lager ligt als je afziet van een bonnetje?
    Kennelijk ervaart de Nederlander het als een doodgewone zaak om ten aanzien van de belastingen een scheve schaats te rijden en wordt dit niet gevoeld als een onrecht dat je de maatschappij en je medeburger aandoet. Mijn levenlang heb ik al moeten horen dat belasting heffen niets anders is dan gelegaliseerde diefstal en dat degene die zich daar vanwege de overheid mee bezig houden oplichters zijn. Een tijd lang ga je ertegen in, geef je aan dat we als Nederlanders met elkaar hebben afgesproken dat we, om onze maatschappij te kunnen vormgeven zoals wij dat graag met zijn allen willen, op een bepaalde manier zullen moeten bijdragen aan onze maatschappij. Dat het betalen van belasting één van de manieren is om te komen tot die door ons gewenste maatschappij. Maar uiteindelijk geef je het op negeer je alle opmerkingen en denk je ‘laat maar, prima hoor, jouw waarheid, mij best’.

    Het lijkt alsof we zover zijn dat we de voorzieningen en de mogelijkheden die ons land biedt voor lief zijn gaan nemen en deze ervaren als een recht waar niets tegenover hoeft te staan. 
    Ergens schiet de overheid hier kennelijk tekort. Om de burger vrijwillig, tijdig en volledig belasting te laten betalen moet je als overheid zorgen dat je draagvlak creëert. Draagvlak creëer je door duidelijk te zijn op een aantal punten:
    1) Zorg voor een begrijpelijke en eerlijke wetgeving. 
    Op het moment dat een heffing als onrechtvaardig wordt gevoeld, zal men veel minder snel geneigd zijn om zijn eerlijk deel hieraan bij te dragen. Leg uit, als overheid, waarom deze heffing op die manier gestalte wordt gegeven. Successierechten en overdrachtsbelasting zijn belastingen waarover de algemene opinie negatief is. Leg dan als overheid beter uit waarom men tot een dergelijke heffing gekomen is en waarom deze is vormgegeven zoals ze is vormgegeven, zeker op de momenten waarop de burger met deze heffing geconfronteerd wordt. Kun je als overheid niet uitleggen waarom de heffing in deze vorm bestaat, onderzoek dan of het niet mogelijk is deze belasting te laten vervallen en het verlies aan inkomsten op te vangen door een andere heffing, die wel uitgelegd kan worden, te verhogen.

    2) Geef aan dat er toezicht is op het betalen van belastingen, en voer dit toezicht ook uit,  zodat je als burger niet het idee hoeft te hebben dat jij als enige keurig de belastingen betaalt terwijl de rest ongestraft zich hieraan onttrekt. Leg beperkte boeten op bij vergissingen en grove boeten bij bewuste ontduikers.

    3) Maak duidelijk dat belasting betalen voor iedereen is, en dat het ‘not done’ is zich hieraan te onttrekken. Geef aan dat hij die niet meedoet parasiteert op de maatschappij, op de gemeente en op zijn buurman die wel zijn steentje bijdraagt. Maak dat degene die zich onttrekt zich niet alleen ongemakkelijk voelt omdat hij misschien wel gepakt wordt, maar dat hij zich schaamt voor zijn familie, vrienden, kennissen en buren omdat hij teert op hun zakken.

    4) En laat vooral zien waaraan het belastinggeld besteed wordt en hoe het eruit zou zien zonder belasting. De burger moet geraakt worden in zijn beleving, pas dan creëer je draakvlak en pas dan zul je komen tot een maatschappij waarin burgers en bedrijven, zich niet wíllen onttrekken aan de verplichtingen die ze hebben aan de maatschappij.

    Langzaam maar zeker is er een trend aan het ontstaan, waarin de verantwoordelijkheid voor de maatschappij door het individu wordt gevoeld. Daarbij gaat het om schone lucht, schoon water en een schone bodem, het gaat om de leefbaarheid in je eigen omgeving, en om de mensen waarmee je werkt, woont en leeft. Het gaat om respect voor elkaar en om normen en waarden. Bij deze manier van leven hoort ook het betalen van een eerlijke bijdrage aan de maatschappij, een fair share in de vorm van belastingen. En wie daar niet aan mee wil doen zou zich moeten schamen….over diefstal gesproken.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers