Pleio

Engels | Nederlands
Ruimtelijke Economische vergelijking Rotterdam - Berlijn #FRIS!

Ruimtelijke Economische vergelijking Rotterdam - Berlijn #FRIS!

Het geheim van Berlijn

 0/5 Sterren (0)

Nieuwe wegen

    nynke schaaf
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 57
    Door nynke schaaf in de groep Ruimtelijke Economische vergelijking Rotterdam - Berlijn #FRIS! 1728 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

     
    Foto
    Project: Oderberger Strasse 56 BARArchitekten
    Vaak en veel heb ik Baugruppen/Baugemeinschafts/CPO-projecten uit Berlijn onder de aandacht van Nederland gebracht. Niet zonder succes; veel mensen zijn in Berlijn wezen kijken, ruiken, horen en voelen hoe het is om met anderen je eigen huis te bouwen. En zijn enthousiast teruggekeerd naar Nederland. Daar is het zelfbouwen inmiddels goed op de kaart komen te staan. Nu er een flink aantal publicaties over het onderwerp is verschenen is het tijd om de balans op te maken en om nieuwe wegen in te slaan. 

    De meest recente publicatie op dit vlak is afgelopen vrijdag 15 februari gepresenteerd: 
    Self Made City. Berlin: Stadtgestaltung und Wohnprojekte in Eigeninitiative. 
    Foto
     
    Dit (Duits en Engelse) boek analyseert 120 verschillende projecten die in eigen beheer zijn ontworpen/opgezet/gebouwd, van woningbouw tot aan Tempelhof. Vijftig projecten worden uitgebreid behandeld; van vierkante meterprijs tot bouwkosten tot plattegrond tot aandeel gemeenschappelijke ruimte. Het boek is meer dan een catalogus of opsomming; er worden uit de voorbeelden algehele conclusies gedestilleerd die van belang zijn voor architectuur en stedenbouw van de komende tijd. Hoe is de betaalbaarheid? Wat is de bijdrage van de architectuur aan de stad? Op welke manier gaan de projecten met duurzaamheid om? Hoe verloopt een proces? Allemaal vragen die beantwoordt worden.  Ziehier enkele gratis down te loaden pagina’s om warm van te worden: KLIK

    Foto
     
    Een ander helder overzicht is door de stad Berlijn uitgegeven, is de lijvige brochure Wohnen in Gemeinschaft; Von der Idee zum gemeinsamen Haus  en in het Engels: Living in a Community From the Idea to the Joint Home. Deze brochure documenteert 15 verschillende projecten in Berlijn. De brochure is uitgegeven in samenwerking met  STATTBAU en het Netzwerkagentur GenerationenWohnen. Deze organisatie ondersteunt beginnende groepen bij het ingewikkelde proces van samen bouwen. De publicatie geeft een aantal (voor mij bekende) voorbeelden weer, maar gaat ook in op financiering, de juridische kanten en het groespvormingsproces. Uiteraard zijn de juridische verschillen tussen Nederland en Duitsland. Toch biedt de (gratis down te loaden) brochure inzicht in hoe 't werkt. 

    Foto
     
    Niet te vergeten: onze eigen publicatie/krant Lay Out, die door het Stimuleringsfonds voor Architectuur/Creatieve Industrie is gemaakt, en die een samenvatting is van ons onderzoekRuimte voor de Tussenmaat, wat tot doel heeft gehad om een andere maat, schaal en ontwikkelproces in architectuur en stedenbouw in België en Duitsland te onderzoeken. Aanbevelingen sluiten de krant af, net als de foto’s van fotografe Janine Schrijver. De krant is (gratis) te downloaden alhier: Ruimte voor de Tussenmaat:http://www.stimuleringsfonds.nl/content/lay/i_022/Layout_21.pdf

    Foto
     
    Eigenlijk de voorloper van Self Made City is het aardige auf.einander.bauen
    Baugruppen in der Stadt
    . Ook hier heeft Kristien Ring aan het roer gestaan; net als bij Self Made City. Het boekje geeft een overzicht van Baugruppen/Baugemeinschaftsprojecten die gekenmerkt worden door bijzondere architectuur en stedenbouw. Het hele (!!) boek is (gratis!) te downloaden via: http://www.jovis.de/media/pdf/Auf.einander.bauen.pdf

    Foto
     
    Niet per se over woningbouw gaande, maar meer over dat andere onderwerp waar ik de afgelopen vijf jaar over geschreven heb: Zwischennutzung, ofwel tijdelijkheid, is het boekUrban Pioneers  uit 2007, met een herdruk in 2011 (komt natuurlijk omdat ik het boek iedereen aanraad). In dit Duits en deels Engelse boek staan veel (Berlijnse) voorbeelden in, en wordt ingegaan op waarom planning is veranderd, en wat tijdelijkheid kan doen. Een klassieker. Ziehier de 15 lekkermaakpagina’s: http://www.jovis.de/media/pdf/Urban_Pioneers.pdf

    Foto
     
    Al wat ouder, meer filosofisch, maar sterk de geest van Berlijn rakend is Spaces of Uncertainty van Kenny Kupers en Markus Miessen uit 2002. Tien jaar oud, geen moment gedateerd. Qua tekst dan, want menig prachtfoto die er in staan is nu niet meer te maken. Want: bebouwd. Het boek gaat in op de ruimte/leegte van Berlijn, beschrijft hoe die leegte fysiek en sociaal tot stand gekomen is en laat de kansen zien die de leegte biedt (en schampert naar pogingen van architecten en stedenbouwers die met pompeuze bebouwing tevergeefs proberen Berlijn ruimtelijk te repareren).

    Waarom deze lijst?

    Omdat mijn “pionierwerk’ voor CPO en tijdelijkheid in Nederland zoden aan de dijk heeft gezet. Evenals aandacht voor tijdelijkheid. Het fijne van Nederland is dat trends snel worden opgepikt. Uiteraard kan alles nog veel sneller, beter, meer et cetera, qua verandering. Toch zie ik mijn taak aangaande het onder de aandacht brengen van CPO/Baugruppen en tijdelijkheid volbracht. Voor je het weet wordt je zo’n schnabbelende Nederlandse zanger die drie keer op een avond tot in de eeuwigheid het grote Lied der CPO & Tijdelijkheid staat te zingen. Dat kunnen anderen beter.

    Foto
    Project: Zelterstrasse 5, Zanderroth Architekten
    Omdat ik mijzelf wil blijven vernieuwen zal ik mij vanaf nu meer richten op werken. Daar heb ik al eens eerder over geschreven –waarom het wonen zo belangrijk wordt geachte en het werken wordt veronachtzaamd- en er zijn allerlei interessante ontwikkelingen gaande die mijn interesse hebben. Ontwikkelingen die deels in Berlijn ontstaan of hier een ruimtelijke component hebben. 

    Zoals:

    - ruimte die geen ruimte is. Door het overaanbod van ruimte in Berlijn is locatie/locatie/locatie des te belangrijker, denk aan truffelvarkens die Zwischennutzung doen; dat geldt ook voor nieuwe werkplekken. Op de ene plek ontstaan ze, op de andere helemaal niet. Waarom?
    - branchevervaging; werken doe je thuis, ontspannen op kantoor en de autorijschool Fahrschule Murmel bij mij om de hoek is tevens wijnhandel. Die branchevervaging vraagt andere gebouwen, andere juridische (bestemmingsplan!) voorwaarden en als afgeleide daarvan andere financieringsmodellen. Hoe doe je dat?
    - die vervaging van wonen, werken, fabriek, atelier, kantoor: vermenging van functies en gebruik is een feit. Dat vereist andere typologieën, gebouwen die dat allemaal aankunnen. Dat is nog veel te weinig in de plattegrond van gebouwen in Nederland terug te vinden. In Berlijn wel. Dat leidt tot architectuur die nooit af is, en dat ook niet hoeft te zijn. Een gebouw is nooit een eindpunt maar een middel tot. Een heel andere ontwerphouding.
    - hand- ontmoet hoofdwerken vice versa. Een van de Berlijnse voorbeelden is het betahaus waar de built or buy-shopis ontwikkeld. Koop je het, of maak je het zelf? In Berlijn zijn veel plekken waar hoofd- en handwerk samenkomen. Wat is daarvan de reden, hoe komt het tot stand, wat kunnen we daarvan leren?
    -  kan een gebouw katalysator van processen zijn, of zijn het juist de activiteiten die er plaatsvinden die de processen beïnvloeden?

    Volgt U mij? Deze spannende vragen gaan mij vanaf nu bezighouden. 


    Boeken/brochurelijst aangaande zelfbouw/CPO/Baugruppen/Baugemeinschaften/Zwischennutzung:

    Self Made City Berlin; Stadtgestaltung und Wohnprojekte in Eigeninitiative
    Duits/Engels
    Jovis Verlag
    ISBN 978-3-86859-167-5
    http://www.jovis.de/index.php?idcatside=3967&lang=1

    Wohnen in Gemeinschaft; Von der Idee zum gemeinsamen Haus  
    Uitgave: STATTBAU / Netzwerkagentur GenerationenWohnen  samen met Senatsverwaltung für Stadtentwicklung - Referat IV A und I A 
    http://www.netzwerk-generationen.de/index.php?id=474

    auf.einander.bauen
    Baugruppen in der Stadt

    Duitse uitgave
    Jovis Verlag
    http://www.jovis.de/index.php?idcatside=1060&lang=1
    ISBN 978-3-939633-33-4

    Urban Pioneers
    Duits, met Engelse samenvatting
    Jovis Verlag
    http://www.jovis.de/index.php?idcatside=888&lang=2
    ISBN 978-3-939633-28-0

    Spaces of Uncertainty 
    In het Engels, met mooie foto’s
    ISBN 13: 978-3-928766-54-8
    http://mueller-busmann.com/index.php/spaces-of-uncertainty.html

    Overige interessante initiatieven: 

    Netzwerk „Berliner Baugruppen Architekten“ ; een aantal Berlijnse bureaus heeft zich aaneengesloten en een gemeenschappelijke site opgezet met hun Baugruppeprojecten, met veel informatie en beeld. Jaarlijks bieden zij een gratis toer aan langs projecten die zij ontwikkeld en gebouwd hebben: http://www.baugruppen-architekten-berlin.de/pages/startseite.php

    Team 11 is een samenwerkingsverband tussen architecten, kunstenaars, kunstcritici en sociologen om door middel van tekst en beeld het Berlijnse bouwbeleid te bediscussiëren. Ook hier worden Baugruppen als middel gezien voor een andere stedelijke grondpolitiek:  http://www.teameleven.org/

    Wohnportal Berlin biedt handig overzicht van gebouwde projecten, projecten in aanbouw en projecten die nog Baugruppeleden zoeken. Er valt te zoeken op prijs, grootte, buurt et cetera. Het Wohnportal wordt door de stad Berlijn financieel ondersteund. http://www.wohnportal-berlin.de/

    Niet  vergeten

    Op vrijdag 8 maart wordt in Amsterdam bij Architectuurcentrum ArcAm de Lay-Out Ruimte voor de Tussenmaatgepresenteerd. Vlaamse en Duitse architecten stellen hun project voor, gevolgd door een rondetafelgesprek over de kwaliteiten die tussenmaat- (Baugruppe-)projecten kunnen bieden. 

    Meer info alhier: http://www.stimuleringsfonds.nl/nl/actueel/nieuws/bijeenkomst_ruimte_voor_de_tussenmaat/

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers