Pleio

Engels | Nederlands

Stelsel in puin – opruimen en ruimte creëren

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 127
    Door Peter Paul J. Doodkorte 1344 dagen geleden Reacties (1)

     0/5 Sterren (0)

    Stelsel in puin – opruimen en ruimte creëren

    Verzamelen is van alle tijden en van alle leeftijden. Kinderen houden zich al bezig met het verzamelen van voetbalplaatjes en barbiepoppen en ouderen op hun beurt met het verzamelen van antiek, boeken, dieren, kranten of schoenen. De meeste mensen hebben hun verzamelwoede in de hand en houden hun collectie op peil of huren, indien nodig, een professionele organizer om orde op zaken te stellen. Het kan echter ook uit de hand lopen waardoor het huis te klein wordt, vervuiling en verwaarlozing optreedt, gepaard met stankoverlast. We spreken dan van hoarding of verzamelzucht.

    Vrijwel iedere Nederlander kijkt elke dag televisie, maar vaak fungeert de beeldbuis als 'behang': echt geconcentreerd wordt er niet gekeken. De kijker praat, leest, belt, sms't, strijkt, eet, breit of vrijt voor de tv. Bij mij is dat nauwelijks anders. Ik zit meestal met mijn laptop op schoot te werken. Soms echter wordt mijn aandacht getrokken door een programma.

    De afgelopen weken had ik dat een paar maal bij het RTL-programma ‘Mijn Leven In Puin’. Volgepakte huizen met stapels boeken, bergen kleding en lagen vuilnis; sommige mensen kunnen niets weggooien. Met veelal ingrijpende gevolgen, zoals een praktisch onbegaanbare woning en sociaal isolement.

    In het TV-programma ‘Mijn Leven In Puin’ worden dit soort van extreme verzamelaars geholpen door presentator Peter van der Vorst. Samen met professional organizer Manita Overweg en psycholoog Barbara Nanninga doet hij in vier dagen tijd een poging deze verwoede verzamelaars van hun rommel te bevrijden. Dat valt lang niet altijd mee, omdat deze mensen enorm veel waarde hechten aan hun spullen.

    Extreme verzamelwoede is ondertussen erkend als een psychische stoornis met grote sociale, emotionele en fysieke gevolgen voor degene die eraan lijdt maar ook voor hun omgeving.

    Het – met een half oog en een oor – volgen van een aantal afleveringen van dit programma riep bij mij een associatie met ons zorgstelsel op: een doorgeslagen verzamelwoede van protocollen en een stapeling van wetten en regels hebben inmiddels geleid tot een onbegaanbaar zorgoerwoud.

    Vroeger deed je - als wijkverpleegkundige bijvoorbeeld - alles zelf: het eerste telefoontje aannemen, het intakegesprek en een dag later de zorg leveren. Tegenwoordig zitten er drie verschillende instanties tussen. Het hele proces is uit elkaar gehaald. En om dat dan weer bij elkaar te brengen kiezen we niet voor de meest logische weg – het terugbrengen van de eenvoud – maar zetten wij weer een extra schakel in: de zorgmakelaar. Het zorgstelsel van Nederland raakt zo volstrekt ontregelt; juist door de regeldrift. Hoeveel gekker moet het nog worden?

    Het zo dwangmatig hamsteren of pack rat - dat verwijst naar de het hamsteren van dat dier - houdt in dat men angst heeft om iets weg te gooien en geen afstand kan doen van het oude. Mensen met deze stoornis zijn niet gek. Ze zijn zich bewust van hetgeen rondom hen gebeurt en dat ze een probleem hebben. Ze zijn zich er echter niet van bewust dat zij zelf het probleem zijn.

    De ‘puinhoop’ die zo in de loop der jaren is ontstaan is ongekend groot en dreigt – naast onbetaalbaar – ook onoplosbaar te worden. De in de loop der jaren gegroeide financieringsstromen binnen het sociaal domein bijvoorbeeld zijn zo ingewikkeld en ondoorzichtig dat het Rijk maar niet in staat blijkt om de gemeenten (op tijd) te voorzien van deugdelijke cijfers over aantallen zorggebruikers en daarmee gemoeide budgetten.

    Ook de door het Rijk gewenste en in gang gezette decentralisaties lijken aan deze stoornis ten prooi te vallen. De regering wil wel – en weet ook dat het moet - vernieuwen, maar ze kan maar geen keuzes maken en afscheid nemen van het oude. En –  bovenal – ze wil zich met elke keuze blijven bemoeien.  En wijzelf - als burger en zorggebruiker – doen daar graag aan mee. Het gevolg is een stelsel in puin.

    Het is dus tijd voor een grote verbouwing. Want u en ik worden als gevolg daarvan door de ene na de andere waanzin getroffen. En als wij er samen niet in slagen om de verzamelwoede en behoudzucht te beteugelen verbetert het niet. De grote uitdaging en opdracht luidt daarom: opruimen en ruimte creëren. Want ons zorgstelsel is inmiddels als het Rijksmuseum van voor de jarenlange renovatie.  De omvangrijke verbouwing daarvan was een voor Nederland ongekend maar noodzakelijk – en inmiddels prachtig voorbeeld – project.

    De binnenhoven van het Rijksmuseum waren dichtgebouwd, waardoor het daglicht – en daarmee het juiste dan wel optimale zicht op de dingen die er toe doen – uit de zalen daar omheen verdween. Het heldere concept van Cuypers veranderde zo in de loop der jaren in een doolhof.

    Het museum ontwikkelde een plan voor Het Nieuwe Rijksmuseum. Dit gebouw is nu klaar en heeft weer een open en ruimtelijke uitstraling.

    Het regent inmiddels lovende recensies over het Rijksmuseum – ‘het voelt gewoon goed’. Laten we er voor gaan dat het nieuwe zorgstelsel dat gemeenten mogen bouwen eveneens bedolven gaat worden onder lovende recensies. Het zou betekenen dat wij er daadwerkelijk in geslaagd zijn om de bezem door de puinhoop van ons zorgstelsel te halen. Dit vraagt wel een frisse groep mensen die de schouders eronder wil zetten. Die de boel een beetje durft op te schudden en die – als Peter van der Vorst en zijn team – de kunst van het verleiden tot ‘loslaten’ verstaat.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • Ellen Dekker
        Ellen Dekker 1340 dagen geleden

        Goede metafoor en mooi geschreven !

      Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers