Pleio

Engels | Nederlands
Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J

Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J


 0/5 Sterren (0)

Gerelateerde blogs

Drones

Drones

Het toenemende gebruik van drones is relevant...
Veiligheidsbeleid

Veiligheidsbeleid

Om consistentie en maatwerk te bevorderen, dient...
Opensource: Je hebt een waarom nodig

Opensource: Je hebt een waarom nodig

Dit opiniestuk voor Webwereld geeft de richting...

Clingendaels mondiale monitor: onzekerheid over veiligheid

    Hadewych
    Door Hadewych in de groep Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J 1517 dagen geleden Reacties (5)

     0/5 Sterren (0)

    In maart publiceerde instituut Clingendael de tweede strategische monitor onder de titel ‘Een wereld in onzekerheid’. In twaalf verdiepende hoofdstukken wordt een beeld geschetst van de veiligheidstoestand in de wereld en wordt een analyse geboden van de mogelijke gevolgen voor Nederlands beleid.

    Aan de hand van een eenvoudig scenario-assenkruis is eerst, in de Verkenningen (2009 – 2011) ten behoeve van het defensiebeleid, in beeld gebracht hoe allerlei gebeurtenissen met elkaar samenhangen. Vervolgens is voor de komende vijf tot tien jaar een aantal waarschijnlijkheden en onzekerheden in kaart gebracht, evenals mogelijke strategische schokken, winnaars, verliezers en gevolgen van winst en verlies.

    Nederland zou zich vooral zorgen moeten maken over:

    -          De zwakke staat van het internationale multilaterale bestel

    -          De stroeve samenwerking tussen de grote mogendheden, met name de VS en China

    -          Het afgenomen vermogen van het Westen om vorm te geven aan de internationale samenwerking

    Bedreigingen van de Nederlandse veiligheid die daar uit voort komen, zijn niet zozeer militair. Het gaat meer om terrorisme, digitale aanvallen, economische schade en ook om het gevaar van overstroming.

     Als economisch herstel uitblijft, zou zich in delen van de EU een explosief mengsel van teleurstelling, verlies aan vertrouwen in het overheidsgezag, populisme en xenofobie kunnen ontwikkelen dat groepen en eenlingen tot geweld zou kunnen aanzetten.

    Die analyse is gebaseerd op een aantal trends, die per hoofdstuk worden beschreven:

    –        Mondiale governance-structuren blijven achter en internationale samenwerking verloopt steeds moeizamer. Tegelijk neemt de onderlinge afhankelijkheid toe, bijvoorbeeld om de millenniumdoelen te bereiken.

    –        Staten hebben steeds meer te maken met niet-statelijke actoren. Dat kunnen zowel (I)NGO’s, lobby’s of bedrijven zijn die binnen de regels van het bestaande systeem opereren, als groeperingen die zich tegen het systeem keren zoals terroristen en piraten. Er zijn steeds vaker ‘spontane’ publieksbewegingen – burgerbewegingen-nieuwe stijl – die via sociale media een groot mobilisatievermogen hebben en tamelijk vluchtig zijn. Overheden hebben er vaak grote moeite mee.

    –        Er is een machtsverschuiving gaande van ‘the West to the rest’. Met name de positie van de EU is zwak. De opkomende landen accepteren geen inbreuk op  staatssoevereiniteit en vinden universaliteit van mensenrechten en democratie niet vanzelfsprekend. Voor zover de BRICS[1]-landen minder hechten aan mensenrechten, rechtsstatelijkheid en democratie en het tegengaan van fragiliteit en instabiliteit, vormt hun optreden een bedreiging voor het westerse waardenpatroon en kunnen zij instabiliteit en conflict verergeren.

    –        China zal binnen enkele jaren de grootste economie zijn.

    –        Er is een systeem van global governance nodig om met ‘mondiale publieke ruimtes’ (lucht, water, etc.) om te gaan. Internationale samenwerking vindt niet meer plaats uit vanuit een ‘hulp- en liefdadigheids’ perspectief maar vanuit het perspectief van global public goods.

    –        Er is een ‘Gordel van Instabiliteit’, lopend van Centraal-Amerika via grote delen van Afrika en het Midden-Oosten over de Kaukasus en Centraal-Azië tot Zuidoost-Azië. Het is een zone waar radicalisering, terrorisme en criminaliteit samenkomen.


    [1] Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • Hadewych
        Hadewych 1126 dagen geleden

        Zie ook deze promotie, waarin René Spitz stelt dat het EU-beleid om democratie in landen als Syrië te bevorderen berust op foute aannames.

        • Hadewych
          Hadewych 1127 dagen geleden

          ISIS en de oorlog in Oekraïne over Europa versus Rusland wekken de indruk dat er een ‘clash of civilizations’ gaande is. Echter, Huntington beschreef conflicten tussen staten en had weinig oog voor terroristische groepen. De huidige internationale conflicten zijn grotendeels conflicten binnen ‘culturen’. Oorzaken en dynamiek van die conflicten zijn veel complexer dan een simpel west-rest schema kan verklaren.

          Huntingtons perspectief biedt toch geen goed handvat om de oorlogen in Oekraïne, Syrië en Irak te begrijpen.

          • Hadewych
            Hadewych 1146 dagen geleden

            Enkele noties naar aanleiding van een door KIEM (BZK) en DEIA (VenJ) georganiseerde lunchbijeenkomst wankele wereldorde op 4 september 2014:

            Defensie, Clingendael, BZK en VenJ ontwikkelen aan de hand van de strategische monitor een gemeenschappelijk beeld van de externe en interne veiligheidssituatie van Nederland. Op basis van dat beeld kunnen veiligheidsstrategieën worden ontwikkeld en bijgesteld, waarin zowel internationale als nationale, militaire als civiele dreigingen en mogelijkheden met elkaar in verband worden gebracht. Dat gebeurt rond vijf beleidsthema’s: immigratie, terrorisme, georganiseerde grensoverschrijdende criminaliteit, cyber en rampen.

            In vergelijking tot de buurlanden is Nederland hier vrij ver in, deels geholpen door het gebrek aan buitengrenzen.

            De comprehensive approach die westerse landen, de EU en de NAVO, voorstaan gaat onder meer uit van capacity building (rechtsstaat opbouw) en van 3D (defence, diplomacy, development). Daarbij wordt de EU gehinderd door de moeizame samenwerking en de institutionele en juridische verkaveling van bevoegdheden. De NAVO beschikt tegelijkertijd slechts over heel beperkte mogelijkheden. En het internationale speelveld verschuift niet alleen van een multilaterale naar een multipolaire of zelfs gefragmenteerde wereld, maar ook naar een situatie van The West against the rest. Dat uit zich er onder meer in dat westerse waarden als democratie, rechtsstaat en mensenrechten niet langer als universeel en vanzelfsprekend worden beschouwd.

            Dreigingsbeeld

            Zowel spanningen tussen grote mogendheden, als binnen staten, nemen toe; aantallen slachtoffers van conflicten nemen toe; en de complexiteit van conflicten neemt toe. Er is een boog of gordel van instabiliteit die rondom de EU ligt, en er zijn spillover effecten van conflicten in die boog, en van islamitisch terrorisme, in de landen van de EU.

            Er is een toename van falende staten (zie bijvoorbeeld Göran Hydén, No Shortcuts to Progress, 1983) en er ontstaan veiligheidsrisico’s als gevolg van schaarste, technologische ontwikkelingen en klimaatverandering. Niet-statelijke actoren worden belangrijker en onder hen zijn de ‘spoilers’ – criminele organisaties, cybercriminelen en cyberspionnen, terroristen – meer uitgerust met meer en zwaardere wapens.

            De fysieke mobiliteit neemt toe, economische en technologische ontwikkelingen bevorderen globalisering, falende staten hebben te kampen met enorme corruptie en tegelijk blijven criminaliteitsbestrijding en defensie veelal nationaal en gescheiden georganiseerd. Dat alles biedt kansen voor criminelen, die ook handig gebruik kunnen maken van nieuwe transportmogelijkheden en routes voor mensen- drugs- en wapenhandel als er gewapende conflicten zijn in de gordel van instabiliteit.

            Handelingsperspectieven

            Er wordt ingezet op internationale samenwerking, bijvoorbeeld om de buitengrenzen van Europa te bewaken (Frontex) en op militair – civiele samenwerking. Dat roept wel vragen op over de democratische verantwoording van veiligheidsactiviteiten.

            Gewaarschuwd wordt tegen een vicieuze cirkel van repressief beleid, wat polarisatie in de samenleving bevordert, waardoor extremisme wordt gestimuleerd.

            • Hadewych
              Hadewych 1513 dagen geleden

              Overal, volgens mij. Ik zie zo'n trendverkenning toch vooral als een beschrijving van wat er op dit moment gaande is, gezien door de ogen van experts. En Clingendael voegt daar nog een paar aanbevelingen aan toe, die de bodem onder een strategie zouden kunnen zijn. Maar of, wanneer en op welke manier zich trendbreuken zullen voordoen, volgens mij is dat nou juist niet te voorzien (maar goed ik geloof dan ook niet in toekomstverkennen).

              • Gerdjan Hoekendijk
                Gerdjan Hoekendijk 1513 dagen geleden

                Dank voor je heldere samenvatting. Herkenbare trends. De vraag blijf natuurlijk waar zich trendbreuken zouden kunnen voordoen.

                Gerdjan

              Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers