Pleio

Engels | Nederlands
Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J

Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J


 0/5 Sterren (0)

Gerelateerde blogs

Met kennis van gedrag beleid maken

Met kennis van gedrag beleid maken

Gedragswetenschappelijke inzichten werden...
Slim beleid maken

Slim beleid maken

In vervolg op De menselijke beslisser publiceert...
Bekennen tijdens verhoor als er een advocaat bij is

Bekennen tijdens verhoor als er een advocaat bij is

Het WODC heeft een ex ante effectevaluatie laten...
competentie creep in de EU

competentie creep in de EU

De WRR organiseert een serie debatten over...

Toezicht op publieke belangen

    Hadewych
    Door Hadewych in de groep Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J 1471 dagen geleden Reacties (1)

     0/5 Sterren (0)

    Op 9 september presenteert de WRR zijn rapport over toezicht. De WRR laat zien dat het nodig is dat beleidsmakers zich iets aan toezicht gelegen laten liggen. Niet alleen mensen die toezichtbeleid maken (voornamelijk bij BZK) maar ook ieder ander die met het IAK in het achterhoofd probeert zo doelmatig mogelijk publieke belangen te behartigen.

    Toezicht heeft als basisinstitutie aan belang gewonnen. Het veld waarop de rijksoverheid toezicht houdt, is bovendien steeds complexer geworden: horizontaler, meervoudiger, internationaler. Dit maakt het moeilijker om alle relevante ontwikkelingen, kansen en risico’s in een sector bij te houden en te overzien, laat staan van bovenaf te ‘controleren’. Bovendien stelt een mondiger wordende samenleving steeds hogere eisen aan de kwaliteit en veiligheid van producten, diensten en werk- en leefomgeving.

    Wat het nog ingewikkelder maakt, is dat de overheid een beweging heeft ingezet om – na enkele decennia van groei – de personele en financiële middelen voor toezicht te verminderen. Het streven is een compactere overheid te creëren met minder regeldruk en toezichtlast en meer verantwoordelijkheid voor het veld en burgers.

    Hoewel inmiddels geaccepteerd is dat de sturingsmogelijkheden van de overheid beperkt zijn, lijken de politieke en maatschappelijke verwachtingen van overheidstoezicht onverminderd hooggespannen. Toezicht lijkt soms zelfs goed te moeten maken wat elders in de beleidsketen niet wordt waargemaakt.

    Om het toezichtbeleid te verbeteren, en om toezicht meer legitimiteit te geven, zou de focus verschoven moeten worden van handhaving en naleving en verminderen van regeldruk naar het publieke belang. Bovendien zou er meer geëvalueerd moeten worden hoe effectief toezicht is, en zou er meer publiek verantwoord kunnen worden over de maatschappelijke opbrengsten (vergelijk het maatschappelijk referentiekader van VenJ: het gaat niet om de instrumenten, maar om de uitkomsten).

    Meer oog voor de governancestructuur in een sector zou de kwaliteit van beslissingen over toezicht verbeteren.

    Tenslotte kan ook de reflectieve functie in het toezicht worden versterkt. Een reflectieve toezichthouder agendeert, spiegelt en voedt actief het publieke debat over ‘de staat van de sector’.

    Binnen de toezicht-strategiewereld wordt naar aanleiding van het WRR-project druk gediscussieerd (zie bijvoorbeeld de toezichttafel, discussiegroepen: toezicht, opsporing en handhaving en making legislation and regulation work, en de beroepsvereniging voor beleidsevaluatoren en toezichthouders Vide). De discussie spitst zich toe op de vraag of er een derde kaderstellende visie op toezicht zou moeten komen.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • Hadewych
        Hadewych 1464 dagen geleden

        Hier een samenvatting door Rob Velders

        Het toezicht van de rijksoverheid moet beter worden benut. Dat stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in zijn advies Toezien op publieke belangen.

        Het rapport doet aanbevelingen voor het vergroten van de meerwaarde van het rijkstoezicht, zoals uitgeoefend door inspecties en marktautoriteiten. De raad pleit ervoor de maatschappelijke opbrengsten en effectiviteit van toezicht beter in kaart te brengen, de signalerende en agenderende functie te versterken, en de onafhankelijke rol van toezicht in het politiek-maatschappelijk krachtenveld te bevorderen. De raad signaleert een onevenwichtige, paradoxale omgang met toezicht. Vooral na geruchtmakende incidenten klinkt de roep om méér toezicht en strikte handhaving van wet- en regelgeving. Tegelijkertijd wordt toezicht ook vaak bestempeld als ‘zelfrijzend bakmeel’ en als een rem op innovatie en eigen verant-woordelijkheid van burgers, bedrijven en instellingen. Zeker na een periode waarin de samenleving niet is opgeschrikt door incidenten klinkt de roep om minder en goedkoper toezicht.

        Deze tegenstrijdige en sterk door incidenten bepaalde omgang met toezicht vraagt volgens de WRR om een andere benadering. De bijdrage van toezicht aan de behartiging van publieke belangen moet daarin centraal staan. Dat betekent dat toezichthouders zich niet moeten beperken tot louter nalevingstoezicht, maar nadrukkelijk ook oog moeten hebben voor risico’s die niet door wet- en regelgeving afgedekt worden. En naast alertheid op lasten en kosten, bepleit de raad een op-brengstgerichte cultuur en meer aandacht voor de effectiviteit en wetenschappelij-ke onderbouwing van toezichtinterventies.

        De raad stelt ook vast dat de onafhankelijkheid van toezichthouders geen ‘rustig bezit’ is. Toezichthouders moeten volgens de raad geen verlengde arm van bewindslieden zijn, maar kunnen ‘terugpraten’. Zij moeten de checks & balances in hun domein scherp in de gaten houden en daarover terugkoppelen naar overheid, parlement, en samenleving. Hun signalerende en agenderende functie moet versterkt worden. Elke rijkstoezichthouder zou jaarlijks een ‘staat van de sector’ moeten publiceren, waarin hij kwade én goede kansen voor de borging van publieke belangen inventariseert en analyseert, ook als die onwelgevallig zijn.

        Het eerste exemplaar van het rapport is op 9 september door André Knottnerus, voorzitter van de WRR, aangeboden aan de minister voor Wonen en Rijksdienst, drs. S.A. Blok. De overhandiging vond plaats in het bijzijn van Bernard Wientjes, voorzitter VNO-NCW, Marc Chavannes, journalist NRC Handelsblad en hoogleraar journalistiek RU Groningen, Bart Combée, directeur Consumentenbond, Pauline Meurs, hoogleraar bestuur in de gezondheidszorg en lid van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, Ronnie van Diemen-Steenvoorde, inspecteur-generaal van de Inspectie voor de Gezondheidszorg, Chris Fonteijn, bestuursvoorzitter Autoriteit Consument & Markt en Ko de Ridder, voorzitter beroepsvereniging Vide, hoogleraar bestuurskunde. Zij gaan met elkaar in debat gaan onder leiding van Hans de Bruijn, hoogleraar bestuurskunde.

        Belangrijke bouwstenen voor het rapport

        Toezien op publieke belangen waren de sector- en themastudies in WRR-Verkenning 27 De staat van toezicht over het functioneren van het toezicht op de gezondheidszorg, het hoger onderwijs, chemische bedrijven, de voedselvoorziening, mededinging en de financiële sector. Daarnaast worden thema’s belicht waar veel toezichthouders mee te maken hebben, zoals de verhouding tot de (sociale) media en nieuwe vormen van besturen in het publieke domein (nieuw publiek management en governance). Gezaghebbende auteurs uit wetenschap en praktijk hebben de studies op verzoek van de WRR uitgevoerd.

        Het was een boeiende bijeenkomst en ik ga de publicatie in de komende dagen lezen. Opvallend was het gebrek aan ook maar enige inhoudelijke reactie van minister Blok, behoudens zijn vraag of de roep om meer toezicht eigenlijk wel te onderbouwen is. U begrijpt dat mijn broek daar nogal van af zakt. Wientjes kwam wel iets verder, maar viel me eigenlijk ook tegen. Maar verder gelukkig wel veel inhoud en dat kunt u zien aan de vele tweets die ik voor u heb verzameld. Heel veel potentiële quotes van de week en een filmpje over de publicatie.

        Deze publicatie en de wat onwillige houding van de minister is ook de reden waarom Paul van Dijk en ik de Toezichttafel hebben opgericht. U kunt daar aangeven wat u vindt en met name wat er in een eventuele 3de Kaderstellende Visie op Toezicht zou moeten worden opgenomen. We nodigen u van harte uit om te reageren. Wij gaan overigens daarvoor ook nog enkele bijeenkomsten organiseren. We houden u op de hoogte.

      Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers