Pleio

Engels | Nederlands

Probeer te begrijpen, voordat je begrepen wilt worden

    Peter Paul J. Doodkorte
    Door Peter Paul J. Doodkorte 1166 dagen geleden Reacties (1)

     5/5 Sterren (1)

    Probeer te begrijpen, voordat je begrepen wilt worden
    • Vind je een weg, of maak je er een?

    De afgelopen week viel hij in de bus. De eerste (dikke) Sinterklaasbrochure. Van Intertoys. Zondags trok hij de aandacht van mijn kleinzoon. Joshua – in december wordt hij drie – wist precies wat hij wilde: alles! Het ene was nog mooier dan het andere. Zijn ouders wacht de komende weken een schone taak: de verwachtingen managen en duidelijk maken dat niet alles kan…

    Het lyrische enthousiasme van Joshua amuseerde mij. Het deed mij onwillekeurig denken aan  het Transitiearrangement voor de jeugdhulp. Deze 'transitiearrangementen' beogen afspraken van gemeenten met zorgaanbieders en financiers in hun eigen regio. Uiterlijk 31 oktober moeten alle regio’s hun regionale arrangement klaar hebben. Aan het tot stand brengen daarvan mag ik op diverse plekken meewerken.

    De verschillende partijen die betrokken zijn bij het Transitiearrangement hebben allemaal wel iets van Joshua. Ze willen eigenlijk alles. Gedragen zich soms als kinderen in een snoepwinkel. Die kunnen ook geen keuzes maken. Het arrangement legt voor 2015 vast hoe de continuïteit van zorg wordt gegarandeerd en hoe de financiering van de rest wordt verdeeld over de instellingen. Daarbij moeten de frictiekosten (verhuizen kost bedstro) zo beperkt mogelijk worden gehouden.

    Bij gemeenten staat hierbij de beoogde omvorming (transformatie) van het sociaal domein hoog in het vaandel. Zij willen een zo groot mogelijk deel van het budget dat zij ontvangen daarvoor kunnen inzetten. Niet onlogisch. Bij aanbieders staat de continuïteit van de organisatie voorop. Ook heel goed te begrijpen. En natuurlijk zegt iedereen dat zij het belang van de jeugdigen en hun ouders voorop stellen.

    Hier dient de gelijkenis met een (vecht)scheiding zich onwillekeurig op. Ouders van wie de relatiebreuk uitloopt op een ‘vechtscheiding’ zijn zich bewust van de schadelijke gevolgen voor hun kinderen. Toch denkt een ruime meerderheid dat zij bij de scheiding de belangen van hun kinderen centraal stellen. Ze zien nooit iets verkeerds in hun eigen gedrag. De schuld ligt altijd bij een ander.

    Om een verkeerde beeldvorming te voorkomen: de onderhandelingen verlopen niet zo grimmig als het voorgaande wellicht doet vermoeden. Maar ‘als egeltjes’ gaan ze wel met elkaar om. Ze vervallen in óf een competitieve of juist coöperatieve stijl.  Ze stellen zich of te dominant op, of – in een poging de relatie goed te houden – geven juist te veel toe.

    Waarmee al snel een andere gelijkenis opdoemt: de algemene beschouwingen in de Tweede Kamer deze week. Iedere zich zelf respecterende partij vindt dat het anders moet. En dat de ander moet bewegen. Maar wel zijn of haar kant op. Waarmee het gesprek vooral gaat over de wijze van onderhandelen en het feitelijke doel wel erg op de achtergrond komt te staan. Van een coöperatieve houding was dáár overigens weinig terug te vinden. Het was vooral een gesprek van mensen die tegen elkaar spraken, maar enkel naar zichzelf luisterden.

    Per saldo zal het met het Transitiearrangement voor de jeugdhulp en de Rijksbegroting wel weer goed komen. Als partijen er in slagen  om de wederkerigheid er in te brengen. En elkaar tegemoet kunnen komen. Het helpt daarbij als betrokkenen  er niet op uit zijn om als ‘winnaar’ uit het debat te komen. De kunst is dat betrokkenen met het debat de ander voor zich weten te winnen.  Reductie van onzekerheid – voor de ander – moet daarbij centraal staan. Onderhandelen immers is een proces waarbij twee partijen proberen om door middel van voorstellen en tegenvoorstellen tot een overeenkomst te komen. Iets te bereiken wat ze anders niet zouden kunnen bereiken.

    Het beoogde Transitiearrangement voor de jeugdhulp zal er niet komen als de betrokken partijen geen rekening houden met de andere partij. Het vraagt – van alle betrokkenen – de intentie om er samen uit te komen. Dat vergt een resultaat waarbij eenieder baat heeft. Het helpt daarbij als partijen eerst beginnen met het inventariseren (exploreren) van de mogelijkheden die er zijn om tot overeenstemming te komen. En zich realiseren dat het onderhandelingsproces slechts tot op zekere hoogte rationeel van aard is. Emoties en overtuigingen spelen een belangrijke rol. Onderhalen op basis van ratio’s alleen zal dus weinig kans op succes geven.

    Bij onderhandelen gaat het over tegenstrijdige belangen. Dat geldt ook voor het Transitiearrangement.  Gemeenten willen iets van aanbieders en aanbieders willen iets van gemeenten. Het beeld van volledig tegenstrijdige belangen dat hiermee kan ontstaan, klopt echter evenmin. Het punt dat voor de gemeenten zo belangrijk is, is voor de aanbieders ook belangrijk. Maar beiden hebben andere overwegingen. Als partijen dat – over en weer – uit het oog verliezen zullen zij zich teveel concentreren op de eigen belangen. Ontzorging van de ander is daarbij een belangrijk item. Het is niet zozeer de afstand jegens elkaar die van belang is. Maar de wijze waarop u die afstand overbrugt.

    Hoe beter gemeenten en aanbieders zich kunnen verplaatsen – inleven – in de belangen van de ander, hoe beter ze daarop kunnen inspelen en hoe groter de kans dat beiden krijgen wat ze hebben willen. Verkoop elkaar dus geen standpunten, maar stel vragen om erachter te komen wat belangrijk is voor de ander. Doe dat aan het begin en herijk dat gedurende het proces. En als je twijfelt? Vertel dan de waarheid. Draai er niet omheen.

    Mijn advies aan gemeenten en aanbieders – en aan de partijen in de Tweede Kamer: Verplaats je in de schoenen van de ander. Stop met wachten en verwachten. Kansen dansen met hen die klaar staan op de dansvloer.

    En wat betreft het verlanglijstje van Joshua: zonder het zich (nog) te beseffen, leert hij spelenderwijs dat één vogel in de hand beter is dan tien vogels in de lucht. Hij is inmiddels dolgelukkig met het Playmobil dat hij met enige regelmaat mag opgraven uit onze ‘schatkist’: het Playmobil dat wij bewaarden uit de jeugd van onze zoon.

    zie ook:

    http://peterpauldoodkorte.wordpress.com/2013/09/28/probeer-te-begrijpen-voordat-je-begrepen-wilt-worden/

     

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • Wilma Noorda
        Wilma Noorda 1166 dagen geleden

        Inderdaad:`t Meest eenvoudige, maar kennelijk `t ook nog vaak zo verschrikkelijk moeilijke 'gewone' wat nodig is en daarom dus ook wat mij betreft het advies is voor gemeenten en aanbieders- en aan de partijen in de Tweede Kamer: Verplaats je in de schoenen van de ander...!!

      Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers