Pleio

Engels | Nederlands

De kern van eigen kracht: zeggenschap!

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 998
    Door Peter Paul J. Doodkorte 944 dagen geleden Reacties (3)

     5/5 Sterren (1)

    De kern van eigen kracht: zeggenschap!
    • Regie in eigen hand – een wens van ieder mens!

    De zorg in Nederland is nog steeds sterk versnipperd, leidt tot hoge administratieve lasten en is – goede en mooie initiatieven ten spijt – nog altijd aanbod gestuurd. De financiers – en dus niet de feitelijke gebruikers –maken afspraken met aanbieders. In het beste geval hebben mensen inspraak. Onder de noemer van clientenparticipatie. Cliënten mogen hun wensen en ideeën inbrengen. Maar het is aan de financier – straks met name de gemeenten of de zorgverzekeraars –  om daar iets mee te doen. Van echte invloed – het daadwerkelijk zelf bepalen – is nog nauwelijks sprake, zeker niet voor individuele mensen. Mensen zijn echter meer dan hun zorgvraag. Zij willen – naar vermogen – meedoen. Een wens van ieder mens!

    Wanneer – tijdelijk of langdurig – ondersteuning nodig is moet die gericht zijn op (het terugkrijgen van) de eigen regie en zelfredzaamheid. Zo mogelijk resulterend in blijvende participatie. Dat sluit aan op de visie op de decentralisaties gebaseerd! Kernwoorden bij de samenhang tussen de decentralisaties zijn: eigen kracht, zelfredzaamheid, sociale samenhang, participatie en integraliteit. Ook definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie – waarin gezondheid meer is dan de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken – appelleert aan volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn.

    Meedoen betekent daadwerkelijk meedoen aan het maatschappelijk leven door te werken (al dan niet betaald), sociale rollen te vervullen en door onderwijs te krijgen. Ook meedoen echter is meer dan dat. Het houdt ook in dat mensen gelijkwaardige relaties kunnen opbouwen en onderhouden. Met partners, kinderen en het persoonlijk netwerk. En dat,  op basis van vrijheid en wederkerigheid.

    Om dit te bereiken is het nodig dat de (langdurige) ondersteuning of hulp deel uitmaakt van een integrale visie, waarin wonen, werken, onderwijs, maatschappelijke ondersteuning, mobiliteit en zorg hand in hand gaan.

    Natuurlijk, ook ik zie mooie ontwikkelingen naar meer vraaggericht werken. Echte vraagsturing echter is niet gebaseerd op cliënt denken of cliëntparticipatie.  Zij is gebaseerd op zeggenschap! En ja, dat geeft wel uitdagingen voor gemeenten en zorgverzekeraars. Het lukt hen nog niet om echt om daaraan vorm en inhoud te geven. Het blijft – op zijn best – steken in medezeggenschap. Om bijna altijd te stranden in stranden “zo doen we dat hier niet”, “dat past niet in het beleid” of ‘dat kan/mag niet”.

    Als wij de omvorming van het sociaal domein en de organisatie van ondersteuning en hulp echt serieus willen nemen, is een omslag nodig. Van “wij vragen u mee te denken” naar “wij denken graag met u mee”. Oftewel: van burger- dan wel cliëntparticipatie naar overheidsparticipatie.

    Voor deze omslag van aanbod- naar vraaggericht werken, van centrale naar decentrale sturing, van regisseren naar mogelijk maken, zijn fundamentele veranderingen nodig. En mogelijk! Dat begint bij volledige transparantie en daadwerkelijke zeggenschap. Waarbij inwoners die ondersteuning of hulp nodig hebben ook zelf de inhoud en vorm daarvoor mogen bedenken. En er ook over kunnen beslissen. Inclusief de middelen die daarbij horen: het geld. De rol van de ondersteunende professionals is daarbij: helpen om de plannen uit te werken en de juiste keuzes te maken. Kortom: regie geven aan de inwoners zelf.

    Op basis van de persoonlijke wensen ten aanzien van hun leven wordt vastgesteld welke aanvullende zorg en/of ondersteuning noodzakelijk is. Daarbij hoort een budget, dat eventueel uit eigen middelen kan worden aangevuld. Dat budget wordt ingezet om de aanvullende zorg en ondersteuning te regelen. Dat alles is een samenspel tussen het individu en de professional. Waarbij mensen ook beroep kunnen doen op onafhankelijk ondersteuning.

    De ultieme vorm van vraagsturing is dat er op basis van de persoonlijke situatie afspraken worden gemaakt over de benodigde zorg en ondersteuning en de financiële middelen die hierbij horen. Dit kan op verschillende manieren:

    • Via een persoonsgebonden budget, waarbij mensen zelf hun zorg en ondersteuning regelen en hun budget beheren. Waarbij ook het afleggen van verantwoording behoort.

    • Via persoonsvolgende bekostiging waarbij het budget door de mensen samen met hun ondersteuner beheerd wordt. Dat kan de verzekeraar zijn, de gemeente, een coöperatie, etc. Hierbij zijn twee varianten denkbaar:
      • de variant waarbij mensen zelf hun zorg en ondersteuning regelen. Administratie en betalingen verlopen via de partij die het geld beheert.

      • de variant waarbij mensen wel zelf kiezen maar het niet zelf regelen. Naast de administratie en de betalingen, wordt ook het regelwerk gedaan door de andere partij. 

    Of iedereen dat kan? Nee, er is ook een groep die meer moeite zal hebben om zaken zelf te regelen. Of er blijk van heeft gegeven, die verantwoordelijkheid niet te kunnen of te willen nemen. Voor die mensen moet er de mogelijkheid zijn om de regie over het geld én het regelwerk te delen of over te dragen.

    Het nieuwe stelsel moet gebaseerd worden en zijn op werken vanuit vertrouwen. Onder de aantekening dat eigen regie ook betekent: eigen verantwoordelijkheid. Dus afspraken – en verantwoording daarvan – zijn bindend voor alle betrokkenen.

    De plannen om te bezuinigen op de ondersteuning en zorg komen hiermee zeker niet in het gedrang. Integendeel. Met patiënten- en cliëntenorganisaties ben ik van mening dat de zorg er zowel efficiënter als effectiever - en dus van hogere kwaliteit – van wordt. Door de regie bij de zorgvragers zelf te leggen, eren ook diverse uitvoeringspraktijken – is er structureel te besparen.

    Alles bij elkaar zeg ik: er kan beter én goedkoper gewerkt worden ten opzichte van de huidige kosten voor reguliere zorg en ondersteuning. Ik ben dan ook van mening dat de financiële kader voor de decentralisaties niet overspannen zijn. Dat vergt echter wel zeggenschap voor de mensen die een beroep doen op ondersteuning of zorg.  Juist voor een samenleving die zich beroept op de eigen kracht van mensen geldt dat gebrek aan zeggenschap van de mensen een desastreus gevolg kent: mensen voelen en nemen dan geen verantwoordelijk voor de te maken keuzes.

    Er zijn dus veranderingen in ons zorgstelsel nodig die de mensen de zeggenschap geven die zij op basis van het ‘eigen kracht-paradigma’ verdienen. Dat zal niet alleen leiden tot een veel slagvaardiger zorg, maar ook tot het gewenste groter gevoel van verantwoordelijkheid onder de mensen. Als dát lukt, wordt de transformatie voor iedereen – mensen en overheden/financiers een succes.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • Christiaan
        Christiaan 943 dagen geleden

        Er zijn zelfs bewoners in mijn woonplaats, die hun eigen zorg inkopen, nu er bezuinigd wordt op de WMO, waardoor mijn vrouw bijvoorbeeld de mogelijkheid heeft om bij haar cliënt te blijven, waarvoor ze al 7 jaar werkt. Als die cliënt niet de zorg ingekocht had, dan had ze maar recht op 1 1/2 uur zorg en had mijn vrouw er niet meer voor gewerkt. Het probleem in Den Haag is, is dat ambtenaren (uitzonderingen daar gelaten) niet met het werkveld meedenken, maar zelf voor het werkveld bedenken wat goed voor het werkveld is. En er in de praktijk achterkomen, dat de maatregelen toch anders uitpakken, dan het achter het bureau bedacht is.

        • Maria Rigter
          Maria Rigter 943 dagen geleden

          Helemaal eens met Bob. Hoe mobiliseer je de ambtenaren die 'verschil maken'?

          • bob
            bob 943 dagen geleden

            Allemaal heel mooit, maar de regie vanuit de bewoners zou veel goed doen. Niet een kennis team oprichten van een paar bondsleden, WWB raadsleden en een paar invaliden Die af en toe een bot toegeworden krijgen en er verder weinig invloed door hebben. Het credo eerst de ambtenare, dan B&W dan de Raad en pas ver daarna de advies teams van d egemeente, toont al aan hoe serieus die inspraak genomen wordt door ambtenaren en de tamme wethouders.

          Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers