Pleio

Engels | Nederlands

Wie de huisdeur achter zich sluit, wordt een naamloos silhouet in de straat

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 313
    Door Peter Paul J. Doodkorte 847 dagen geleden Reacties (1)

     0/5 Sterren (0)

    Wie de huisdeur achter zich sluit, wordt een naamloos silhouet in de straat

    http://peterpauldoodkorte.wordpress.com/2014/08/15/wie-de-huisdeur-achter-zich-sluit-wordt-een-naamloos-silhouet-in-de-straat/

    • Verbinden en ontmoeten is als thuiskomen

    Verbinden en ontmoeten is als thuiskomen. Het klinkt als een tegeltjeswijsheid. Bij het horen van dat woord, verschijnt er bij velen een grijns. Wijsheid aan de muur bij oma vroeger. Van het concert des levens…. Oost West….En toch …. vergis je niet. Anders dan je misschien zou verwachten, verwoordden zulke oneliners geen platgetreden volkswaarheden. Ze geven uitdrukking aan persoonlijke (levens-)ervaringen en verlangens.

    Ontmoeten is een van de primaire levensbehoeften van de mens. Ontmoeten brengt je in contact met andere mensen, gedachten, gevoelens en culturen. Ontmoeten geeft een onmisbare verrijking aan het leven. Gewoon, omdat van elke ontmoeting iets mee wordt genomen. We gaan niet voor niets naar vreemde landen, hopend op verrassende ontmoetingen. Kortom: wie zou niet willen ontmoeten?

    De drie decentralisaties (3D) in het sociaal domein vragen om een bredere kijk op verbinden en ontmoeten. Op de rol die zij nu als vanzelfsprekend al vervullen en hoe deze rol en betekenis versterkt kan worden. Veel gemeenten zullen taken op onderdelen anders uit gaan voeren. Met meer ruimte voor de inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven. En minder inzet van de overheid. Daarvoor is samenwerking nodig. Tussen het Rijk, de gemeenten én de betrokken (keten)partners. Maar eerst en vooral ruimte voor verbinding en ontmoeting. Ook in de meest letterlijke zin.

    Zeker, de tijd dat alle inwoners hun huis uitliepen als de orgelman in de buurt was, die is voorbij. Vermaak, informatie of ontmoetingen vinden steeds minder op straat plaats. Men kan zelfs thuis telewerken en je boodschappen online bestellen. Kortom waarom zou men het huis nog uit?

    Toch zijn spontane ontmoetingen een essentieel onderdeel in het welbevinden van mensen. Ontmoetingen waarbij de ander aanwezigheid een vertrouwd gevoel oproept, helpt om de buurtbewoners in te schatten. Zij dragen bij aan het krijgen van een thuisgevoel.

    Openbare ruimten in de vorm van pleinen, parken en straten zijn daarbij vitale elementen. Zij zijn de urban icons voor ontmoeting. Dat vraagt plekken die gekenmerkt worden door een aantrekkelijk verblijfsklimaat. Om plaatsen waar wat te beleven valt, waar men kan kijken en gezien worden. Waar men zich op uiteenlopende manieren kan ontspannen en vermaken. Dat geldt eerst vooral voor de wijk en buurt. Onder meer, omdat mensen de kwaliteit van een buurt of wijk voor een niet onbelangrijk deel aflezen aan de kwaliteit van de openbare ruimte. ‘Kwaliteit’ moet daarbij breed worden opgevat: het gaat niet louter om de fysieke staat van de openbare ruimte – materiële objecten en infrastructuur – maar ook om de sociale kenmerken ervan. Dat leert ook vergelijkend Europees onderzoek naar stedelijke vernieuwing (Burgers & Vranken 2003). Wijk- en buurtbewoners zullen zich alleen dan ‘thuis’ voelen als zij een zekere mate van soevereiniteit hebben over de openbare ruimte in hun buurt. Dit betekent ook dat openbare ruimten een bevoorrechte ingang bieden tot interventies bij het verbeteren van het welbevinden van mensen. Dit heeft een versterkend effect: mensen die zich prettig en veilig voelen, zijn eerder geneigd contact te maken met anderen, wat de ontmoeting en veiligheidsgevoelens verder bevordert. Mensen zullen hierdoor hun woning en woonomgeving, positiever waarderen.

    Toch zijn wij heel slecht in staat om te ontmoeten. Het sociaal isolement in Nederland is groot. Vereenzaming van ouderen. Het buitensluiten van allochtonen. Het niet of slechts oppervlakkig kennen van je buurman. De angst voor het onbekende. Of, zoals Godfried Bomans (Nederlands schrijver 1913-1971) het verwoordde: “Nergens is men zo eenzaam als in een grote stad. Wie daar het kleine nest van zijn gezin verlaat en de huisdeur achter zich sluit, wordt plotseling een silhouet in de straat, een voorbijganger, een naamloze.”

    Ik pleit niet voor grootse vergezichten. Maar gewoon voor de kleine ontmoetingen. Bij de bakker of de bushalte. In het internetcafé of gewoon op straat. Zij doen er toe. Door kleine ontmoetingen voelt men zich bekend en weet men de ander beter te plaatsen. Door ontmoetingen raakt men ‘thuis’.   

    De samenleving van nu is, met name in de grote steden, verworden tot een langs-elkaar-heen-leving. En dat is diep triest, want als mensen elkaar niet kennen, is er ook geen begrip voor elkaar. Geen sociale controle. Geen gezellige buurvrouw, die elke dag even bij wat mensen langs gaat om te kijken of alles goed gaat, geen handige buurman, die even een lekkage verhelpt bij het omaatje op de hoek. En is niet juist dat de uitdaging van wat wij nu de participatiesamenleving plachten te noemen?

    Gelukkig komt er ook een tegenbeweging op gang. Duiken her en der kleinschalige initiatieven op, die die spiraal van afstand en individualisering doorbreken. Deze 'doeners' zijn actieve inwoners die zich samen inzetten voor hun leefomgeving, zowel voor de fysieke ruimte als voor de onderlinge zorg en steun voor elkaar. Zij ontplooien activiteiten als mantelzorg, boodschappendiensten maar ook gezamenlijke moestuinen of nemen maatschappelijk vastgoed in de wijk in zelfbeheer. Het zijn mensen-mensen. De (inrichting van de) openbare ruimte dient hierop in te spelen. Er zijn plekken nodig waar een prettig verblijf voorop staat, zodat mensen elkaar kunnen ontmoeten en er langere tijd door willen brengen.

    De ontwikkelingen op de beleidsterreinen binnen het sociaal domein grijpen meer en meer op elkaar in. Door het beleid op de verschillende terreinen in samenhang aan te pakken, kan het krachtiger, effectiever en efficiënter.

    Nog even en het is 1 januari 2015. Het moment waarop de gemeenten verantwoordelijk worden voor jeugdzorg, de begeleiding van de AWBZ en, via de Participatiewet, de sociale werkvoorziening en de Wajong. Dat vraagt ons creatiever na te denken en verdieping te zoeken in de daadwerkelijke uitdaging. Sociaal maatschappelijke uitdagingen worden niet opgelost door er alleen over te praten. We kunnen beter concrete stappen zetten. Door daarbij van de openbare ruimte een toegankelijke, prettige en aantrekkelijke gebruiksruimte te maken, gedacht vanuit mogelijkheden en kansen kunnen we en belangrijk fundament leggen. Zeker als daarbij ontmoeten uitgangspunt is. Want ontmoeten is kijken en zien, luisteren en horen, verbazen en verwonderen. Het is een avontuur; open staan voor de ander en voor je omgeving. Ontmoeten is jezelf tegenkomen in de ogen van een ander. Is de ander het beste van jezelf laten zien. En het beste in de ander willen ontdekken.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • sandenw
        sandenw 845 dagen geleden

        Peter Paul,

        Ik sta elke keer weer versteld van de wijze woorden die je op papier weet te krijgen. Met veel moeite kan ik 1 mogelijk verbeterpuntje noemen. Maak je stukjes iets compacter/beknopter/eerder to the point. Maar verder, geweldig zoals je zaken uit de huidige maatschappij treffend weet te verwoorden en mogelijke oplossingen aandraagt. Nogmaals, formidabel.

      Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers