Pleio

Engels | Nederlands

Van twee oplossingen de andere kiezen

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 394
    Door Peter Paul J. Doodkorte 936 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Van twee oplossingen de andere kiezen
    • Het ongeduld heeft vleugels en vliegt zijn doel voorbij, het voornemen pakt zijn koffer en mist de reiskoets, de wilskracht vertrekt te voet en komt waar zij wezen wil.

    Ons hele leven bestaat uit het maken van keuzes. Kiezen welke jeansbroek je zult kopen, beslissen of je je huiswerk nu of toch maar straks zult gaan maken, kiezen naar welk feestje je zult gaan. Welk vriendje of vriendinnetje nu wel of niet zult kiezen, etc. Soms kan het ook gaan om grote keuzen, die jou leven of dat van andere beïnvloeden. Van de keuze van een opleiding tot het kiezen van een andere leefomgeving; of een partner.

    Het kan soms best lastig zijn om een goede keuze te maken. En soms wil je helemaal geen keuze moeten maken. Omdat je bang bent de verkeerde keuze te maken of spijt krijgt van jouw keuze. Soms zegt je gevoel dat je beter het één kunt doen, terwijl je verstand zegt dat het veel beter is het ander te doen. Ook heb  je ook situaties waarin je moet kiezen voor ’t één of ’t ander, waarbij jij je voor het blok gezet voelt.

    Wat je ook kiest, je zult altijd iemand teleurstellen. En dat, terwijl je het juist altijd voor iedereen goed wil doen. Ook zijn er situaties waarbij het lastig kiezen is, omdat je alle opties open wilt houden. Vaak komt het er op neer dat mensen die moeilijk kunnen kiezen, bang zijn om een foute keuze te maken, of gewoon bang zijn om fouten te maken.

    Kiezen en keuzes maken. Dat staat ook centraal bij de decentralisaties binnen het sociaal domein. Vanaf 2015 worden gemeenten door die decentralisaties verantwoordelijk voor de ondersteuning en dienstverlening aan een grotere groep inwoners. Veranderingen in de Participatiewet, de overheveling van onderdelen uit de algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) naar de wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de jeugdhulpverlening, vroegen en vragen vanaf 2015 om flinke aanpassingen in het gemeentelijke beleid. Dat vraagt om kiezen en keuzes. En dat kiezen is lastig. Zeker in een jungle met meerkoppige belangen. Soms zelf zo lastig, dat je weleens kunt denken: ik wilde dat ik die keuzes niet hoefde te maken. Dat je verlangt naar een tijd of omstandigheid waarin je de keuze-dilemma’s lekker aan je voorbij kon laten gaan. Zoals dat jongetje in onderstaand filmpje verzucht: “Ik wou dat ik weer vier was…”

    http://peterpauldoodkorte.wordpress.com/2014/12/05/van-twee-oplossingen-de-andere-kiezen/

    De drie decentralisaties (3D) brengen naast veel nieuwe taken ook forse bezuinigingen. Die combinatie is alleen mogelijk met een herontwerp van het sociale domein. Bij de daarvoor gevraagd doorontwikkeling en vernieuwing is het bovendien van groot belang een verbinding te leggen naar het onderwijs. 

    De afgelopen jaren – en ook nu nog – mocht en mag ik tal van gemeenten, organisaties en professionals in het land daarbij ondersteunen, inspireren of verontrusten. Overal moest – en moet nog steeds – met meer of minder succes, hard gewerkt worden om een integrale aanpak van de problemen van hun inwoners van de grond te krijgen.

    Samen liepen en lopen wij tegen uitdagende vraagstukken aan. Zoals in de bestuurlijke visie (korte termijn efficiency is niet zelden belangrijker dan het aanpakken van de oorzaken van problemen), de organisatiekracht van betrokken gemeenten en organisaties (met een uitvoering die bij verschillende afdelingen en organisaties is belegd, maar ook met grillige besluitvormingsprocessen), of de bemensing (managers die vooral inhoudelijk betrokken zijn of medewerkers die al zo vaak gehoord hebben dat alles anders moet dat ze er moe van zijn geworden). Of dat erg is of was? Nee, doorgaans niet. Vooral ook , omdat het een voortdurend voortborduren was op de lessen, ervaringen en instrumenten die her en der ontwikkeld werden en worden.

    Technisch gesproken lijkt alles mogelijk: meer flexibiliteit, meer state-of-the-art oplossingen en vooral: meer eigen kracht! En tegelijkertijd, omdat iedereen ook zijn eigen belangen heeft, was er bij voortduring sprake van mee- en tegenwerkende krachten.

    Dit alles zorgde en zorgt voor een voortdurende prestatiedruk. Terwijl tegelijkertijd het landschap van kader stellende wet- en regelgeving voortdurend in beweging was en is. Binnen dat speelveld de herijking en herinrichting van het hele sociaal domein vorm geven is geen eenvoudige zaak. De architectuur, de systemen, de processen en – eerst en vooral – de mensen voor en met wie wij werken, alles moet meebewegen. Een ingrijpend en uitdagend proces dat veel energie losmaakt, maar ook veel energie vraagt. Omdat het raakvlakken heeft met nagenoeg ieders leven en alle leefdomeinen.

    Essentieel daarbij zijn natuurlijk de mensen. Hun medewerking, inzet en betrokkenheid waren, zijn en blijven doorslaggevend voor het succes. Allemaal moeten of worden wij uit onze comfortzone gelokt. Moeten wij kritisch kijken naar onze eigen competenties en ambities. Op basis daarvan ook actief bijdragen aan de ontwikkelingen. Dit valt lang niet altijd mee.

    De belangrijkste uitdaging daarbij? Het weerstand bieden aan de keuzestress. Veroorzaakt door de tsunami van informatie die overwogen moet worden om een 'goede' keuze te kunnen maken. De onafgebroken stroom van beslissingen die in korte termijn – liefst gisteren – gewenst of vereist werden. En, vanzelfsprekend, hoe groter de consequenties, hoe moeilijker de beslissing. Angst speelt hierin vaak een grote rol. Maar ook de complexiteit van de keuzes speelt mee. Daarenboven zijn er veel belanghebbenden met verschillende uitgangspunten en evenveel denkkaders, tradities en voorgeschreven leefregels die de gemaakte keuzes  provoceren. Niet zelden lag en ligt het pamperspook op de loer: rekening willen houden met alles en iedereen, en zo echte keuzes uit de weg gaan.

    1 januari 2015 komt snel dichterbij. Op die dag moeten de belangrijkste keuzes niet alleen (allang) gemaakt zijn, maar ook uitgewerkt en ingevoerd.  En ondertussen springen overal en nergens bij voortduring de twijfelduiveltjes als paddenstoelen uit de grond: Is de decentralisatie van de AWBZ voor de betreffende inwoners goed geregeld? Worden de ondersteuning en zorg voor jeugd wel afdoende gecontinueerd? Functioneert het buurt- of (sociale) wijkteam straks zoals we bedacht hebben? Stiekempjes maakt de keuzestress plaats voor de twijfelstress. Hebben wij wel de goede keuzes gemaakt?

    Waar die twijfel vandaan komt? Uit overvloed. Hoe groter het aantal keuzemogelijkheden, hoe groter de twijfel! Te veel keuze verlamt ons, maakt het niet eenvoudiger om de juiste optie te kiezen. En als we al in staat zijn om een keuze te maken, dan zorgt tegenspel er alsnog voor dat we minder tevreden zijn met de keuze die we hebben gemaakt. Omdat we ons makkelijker kunnen voorstellen dat een andere keuze wellicht beter (of ‘veiliger’) was geweest. In andere woorden, zelfs nadat de keuze gemaakt is, blijven we ons afvragen of we wel de juiste keuze hebben gemaakt.

    Of die stress of twijfel tot betere beslissingen leidt? Ik meen van niet. Waar het om gaat, is dat je doet, wat nu goed voelt. Richt daarop je energie Juist daardoor zal de keuze tot volledige bloei komen. Zolang het resultaat daarvan nog ongewis is, mag er geen sprake zijn van twijfel maar alleen van onwrikbaarheid. Blijkt het uiteindelijk of toch een verkeerde keuze? Nou en? Gemaakte keuzes vormen geen belemmeringen voor, maar zijn de ontsluitingsroute naar nieuwe of betere keuzes. Gewoon, omdat wij deel uitmaken van een eeuwigdurend en continue creatief proces. Je kunt altijd later nog iets anders kiezen. En blijf je desondanks twijfelen: Maak dan gewoon een keuze voor A of voor B. Doe daarna even niets! Wacht af. Geeft de keuze die je gemaakt hebt je rust? Of krijg je juist een duidelijk gevoel van onrust? Dán weet je wat je kunt besluiten.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers