Pleio

Engels | Nederlands

Dat dingen kunnen verrassen komt doordat je er nooit aan gedacht hebt

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 169
    Door Peter Paul J. Doodkorte 714 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Dat dingen kunnen verrassen komt doordat je er nooit aan gedacht hebt
    • Als je geen nieuwe oplossingen wil toepassen moet je nieuwe kwaden verwachten

    Hebt u ooit één dag in uw leven meegemaakt dat alles preciés zo verliep als voor u vooraf bedacht en verwacht? Maar dan ook écht alles? Ik niet! Wat ik bedoel te zeggen? Je verwacht het onverwachte altijd. En niet alleen dat: je houd er rekening mee. Altijd. Soms is dat onverwacht fijn en soms is dat onverwacht heel vervelend.

    Ik word echter wantrouwend als zo’n vanzelfsprekendheid vervolgens officiële berichten  kopt. Zoals recentelijk  (19 december 2014). Volgens een bericht van de Transitiecommissie Sociaal Domein (TSD) verwacht zij onverwachte vraagstukken!

    Toen ik dat bericht – en vooral die kop – las dacht ik direct: hier is iets of iemand zich aan het indekken! Als het goed gaat, dan gaan ze met de eer strijken. Gaat het verkeerd, dan kunnen ze zeggen dat ze het al zagen aankomen; en er voor waarschuwden….

    De Transitiecommissie Sociaal Domein (TSD) is in de zomer van 2014 ingesteld met de opdracht te bezien of gemeenten de noodzakelijke bestuurlijke, organisatorische en financiële maatregelen nemen om de drie decentralisaties in samenhang te kunnen uitvoeren. De TSD heeft op 15 december 2014 haar eerste rapportage opgeleverd met daarin een beschrijving van de werkwijze van de TSD en een aantal eerste observaties.

    De centrale conclusie van de TSD is dat gemeenten weliswaar tijdig de noodzakelijke maatregelen hebben genomen om continuïteit van zorg en ondersteuning te garanderen, maar dat er na de invoeringsdatum van 1 januari nog onverwachte vraagstukken naar boven kunnen komen.

    Deze weinigzeggende conclusie past eigenlijk wel bij de door de TSD gekozen werkwijze. Want, hoewel het kabinet bij de oprichting van de TSD onder meer goed keek naar kritische opmerkingen van de Algemene Rekenkamer, heeft de TSD er voor gekozen zich in de fase richting 1 januari 2015 niet actief te voegen in de lopende trajecten en bestaande ondersteuning vanuit de departementen en de VNG. Terwijl de opdracht luidde ‘vroegtijdig alert te zijn op kiemen voor grotere problemen later in het proces’.

    De TSD lijkt nu de kool én de geit te sparen: gemeenten – terecht wars van overmatige bemoeienis van het rijk met de inrichting van de uitvoering op lokaal niveau – krijgen een aai over de bol: zij hebben tijdig de noodzakelijke maatregelen genomen om continuïteit van zorg en ondersteuning te garanderen. Tegelijkertijd is de TSD kennelijk beducht voor de consequenties van haar eigen – mogelijk te optimistische of voorbarige (?) –  conclusies. En daarvoor is er een toverformule geformuleerd: “Na de invoeringsdatum van 1 januari worden nog onverwachte vraagstukken verwacht!”

    Eigenlijk is hier sprake van een tegenspraak in termen. Uit de gekozen verbinding tussen woorden kan al worden afgeleid dat hier onzin wordt gesproken. Het heeft iets van "vloeibaar ijs" of "een vierkante cirkel". Je verwacht vraagstukken, of je verwacht ze niet. Zijn de vraagstukken verwacht, dan kun je niet spreken van ‘onverwachte’ vraagstukken. Zijn ze daarentegen niet te verwachten, dan zijn ze – net als al het onverwachte in het leven – een verwacht gegeven.

    Als ik de eerste rapportage van de TSD op mij laat inwerken, is de TSD zelf in de valkuil gelopen van wat zij benoemt als  het ‘dilemma van de dubbele verlangens’. Aan de ene kan onderschrijft zij de decentralisatiegedachte, maar anderzijds dekt zij zichzelf en de gemeenten in tegen (on)verwachte effecten daarvan.

    In dit verband is het interessant te zien dat de betrokken overheden – inclusief hun adviesorganen – bij voortduring met gespleten tong lijken te spreken: richting medeoverheden wensen zij  zekerheid en eenduidigheid, terwijl zij richting inwoners aangeven dat zekerheid en eenduidigheid op gespannen voet staan met het streven naar maatwerk. Ditzelfde geldt voor het enerzijds verlangen van ruimte voor innovatie en experimenteren, en anderzijds de wens naar protocollen en het bewaken van professionele standaarden.

    De decentralisatie van overheidstaken binnen het sociaal domein is – juist door de aan de overdracht van taken en bevoegdheden verbonden ruimte voor omvorming – een voorstelling die moeilijk in een hokje te plaatsen is.

    Wat daarvoor nodig is? Een Professioneel Kritische Instelling’ (PKI). Waarbij u en ik openstaan voor het onverwachte. Volgens mij betekent dit vooroordelen loslaten, niet in hokjes denken, verder kijken dan je neus lang is en informatie in twijfel trekken. Management dus van het onverwachte. Niet, door je er tegen in te dekken, maar door het onverwachte te accepteren als een vanzelfsprekendheid. En ja, als het vanzelfsprekende onvanzelfsprekend wordt, kan dat een gevoel van onveiligheid oproepen. Gewoon, doordat de verbazing daarover gepaard kan gaan met een gebrek aan houvast.

    Mensen kunnen slecht in verwondering leven en de spanning van ‘het andere’ verdragen. Ze willen ‘het andere’ integreren in het bestaande; of opheffen. Gewoon, omdat de  verwondering resp. de daaraan verbonden onzekerheid haaks staat op de filosofie van en behoefte aan beheersing en geborgenheid. Wij willen wel veranderen, maar dan moet het andere wel – zoveel als mogelijk – lijken op het vertrouwde. Echt verrassend wordt iets, wanneer je er nooit aan gedacht hebt….

    http://peterpauldoodkorte.wordpress.com/2014/12/20/dat-dingen-kunnen-verrassen-komt-doordat-je-er-nooit-aan-gedacht-hebt/

     

    En toch vraagt de omvorming van ons sociale domein om ruimte in het hoofd en in de planning. Gewoon, omdat wij niet op alles kunnen anticiperen. En geloof mij: dat kan niemand!

     

    Omvormen en veranderen vraagt om flexibiliteit. Voor de crisis die nú of morgen opgelost moet worden. Of gewoon, omdat het effectief is om wat lummeltijd in te bouwen, zodat je je gedachten weer kunt ordenen en ruimte kunt scheppen voor nieuwe ideeën…Juist in deze tijd, waarin van bestuurders eenvoudige waarheden worden verwacht, is die boodschap extra relevant. Want wie nieuwe kwaden verwacht, zal deze als excuus gebruiken om nieuwe oplossingen voor zich uit te schuiven of niet toe te passen.

     

    De Australiër Shaun Tan heeft dat prachtig verbeeld in een boek zonder woorden, The Arrival. Wie de tekeningen leest verplaatst zich in wat een emigrant meemaakt in een wereld die vooral bevreemding wekt. Wat doe je, als je niet weet of de onbekende dieren waarmee je als de emigrant geconfronteerd wordt gevaarlijk zijn, of niet? Of als de gewoonten die er heersen te begrijpen zijn of niet?

    http://peterpauldoodkorte.wordpress.com/2014/12/20/dat-dingen-kunnen-verrassen-komt-doordat-je-er-nooit-aan-gedacht-hebt/

    Leven is veranderen. Dat vraagt een daarop afgestemde houding en beweging. Je op voorhand indekken tegen aansprakelijkheid voor de mogelijke effecten of kosten is in wezen niet anders dan een bewijs van vergevorderde aderverkalking. En aderverkalking doet beoogde beweging dichtslibben in plaats van (door-)stromen!

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers