Pleio

Engels | Nederlands
Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J

Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J


 0/5 Sterren (0)

Gerelateerde blogs

Subtiele gedragsbeïnvloeding

Subtiele gedragsbeïnvloeding

Sinds economen de kennis uit psychologische en...
Fraude bestrijden met gedragsinzichten

Fraude bestrijden met gedragsinzichten

Door slim gedragsinzichten toe te passen kunnen...
Met kennis van gedrag beleid maken

Met kennis van gedrag beleid maken

Gedragswetenschappelijke inzichten werden...
Veiligheidsbeleid op basis van gedragswetenschappelijke kennis

Veiligheidsbeleid op basis van gedragswetenschappelijke kennis

In aflevering 4/14 Met zachte dwang van...

Gedragsinzichten voor belastingen

    Hadewych
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 139
    Door Hadewych in de groep Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J 639 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    In het artikel Hoe de belastingheffer de mens ontdekt Hoe de belastingheffer de mens ontdekt laten Harrie van Rooij en Dick Geurts zien wat de relevantie van gedragsinzichten is voor (fiscaal) beleid, naleving en fraude, zowel in de beleidsontwikkelingsfase als bij de uitvoering (belastingheffing en fraudepreventie).

    Ayres en Braithwaite lieten met de handhavingspiramide zien dat de grote meerderheid van burgers (in een rechtsstaat) zich aan wetten en normen conformeert en dus ‘spontaan naleeft’. Bij veel regelgeving is er een groep sjoemelaars en foutenmakers, en een nog kleinere groep ernstige overtreders. In de handhaving wordt gesproken van de drieslag niet weten – niet kunnen – niet willen.

    Sjoemelen wordt in de hand gewerkt door:

    • Onduidelijkheid of interpretatieruimte van de regels
    • De mogelijkheid om ‘met mate’ te overtreden
    • De mogelijkheid om het gedrag voor jezelf te rechtvaardigen
    • (Slecht) voorbeeldgedrag van anderen

    Compliance wordt juist veroorzaakt of bevorderd door legitimiteit van de regels, ervaren (procedurele) rechtvaardigheid en goede dienstverlening, en congruentie tussen wettelijke en sociale normen.

    De klassieke benadering waarmee beleidsmakers/wetgevers proberen het gedrag van burgers te beïnvloeden is gebaseerd op macht, ruil en communicatie gericht op bewuste en rationele keuzeprocessen van burgers. Daaraan kleven wel doelmatigheidsrisico’s. Gebruik maken van macht (regels en sancties) kunnen ertoe leiden dat welwillende burgers zich miskend voelen en weerstand bieden. Gebruik maken van financiële prikkels of andere extern motiverende incentives kunnen een crowding out van intrinsieke motivatie veroorzaken. En communicatie van kennis of argumenten leidt lang niet altijd tot gewenst gedrag.

    De effectiviteit van klassieke beleidsinstrumenten kan worden vergroot door het beleid goed te framen, te zorgen dat het gewenst gedrag makkelijk is voor burgers, defaults slim te kiezen en formulieren, websites en gebouwen zodanig vorm te geven dat wordt aangesloten bij automatische morele of sociale gedragsmechanismen.

    Om gedrag slim te beïnvloeden is het nodig om te bepalen om wat voor type gedrag het gaat:

    • Nieuw gedrag: hierbij is het wegnemen van onzekerheid, inertie, onbekendheid en weerstand vaak onderdeel van een interventie;
    • Gewoontegedrag: om gewoontes te veranderen zijn sterke triggers, eenvoudige nieuwe routines en beloningen voor nieuwe gewoontes nodig;
    • Eenmalig gedrag: succesvolle strategieën bevatten dikwijls een combinatie van motiverende prikkels en simpele acties;
    • Duurzaam gedrag: om gedrag duurzaam te veranderen zijn ook weer motiverende prikkels en eenvoud vereist. Vaak is het goed om hierbij extrinsieke motivatoren (boetes, financiële beloningen) weg te laten;
    • Stopgedrag: hier zien we dikwijls een combinatie van motiverende prikkels (zoals milde fear appeals) en haalbare alternatieven.

    Weerstanden kunnen worden opgespoord met behulp van het acronym SCARF: status, certainty, autonomy, relatedness en fairness.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers