Pleio

Engels | Nederlands

Niets spiegelt zo sterk als mijn eigen onvermogen

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 238
    Door Peter Paul J. Doodkorte 630 dagen geleden Reacties (2)

     0/5 Sterren (0)

    Niets spiegelt zo sterk als mijn eigen onvermogen
    • Een mening die geen tegenspraak duldt, is het serieus nemen niet waard

    Actieve, participerende medezeggenschap doet veranderkracht toenemen. Dat geldt in werk- zowel als in dienstverlenings- en zorgrelaties. Ik vind het daarom belangrijk dat wij medezeggenschap – en daarmee tegenspraak – organiseren en (verder) professionaliseren.

    Medezeggenschap. Het belang ervan lijkt onomstreden. Tegelijkertijd blijkt zij in de praktijk minder vanzelfsprekend, – en helemaal zonder stevige wettelijke verankering – (te) vrijblijvend en daarmee ineffectief. Want ook als er sprake is van wettelijke verankering blijkt het nog een koud kunstje medewerkers of cliënten het bos in te sturen. Zo kreeg ik van de week nog een mailtje onder ogen van een werkgever die letterlijk schreef: “Medewerkers hebben geen invloed. Dat zal ook niet veranderen.”

    Misschien heb je zelf ook wel eens het gevoel gehad dat je praat tegen een muur. Je vertelt iets  aan een ander en het lijkt alsof de ander helemaal niet begrijpt – of wil begrijpen – waar het over gaat en waar je het over hebt – of wilt hebben. Misschien probeer je nog eens het zelfde uit te leggen in andere woorden, maar het lijkt gewoon niet over te komen.

    Het kan enorm frustrerend zijn als je het gevoel hebt dat er niet naar je geluisterd wordt, dat je niet gehoord wordt, dat een ander niet begrijpt – of wil begrijpen – wat je zeggen wilt.

    Dat het wel eens mis gaat hoeft nog niet direct een groot probleem te zijn.  Anders wordt het wanneer deze communicatieproblemen telkens plaatsvinden tussen jou en je partner, tussen jou en je kind (als opvoeder, als docent, als ouder), tussen jou en je werkgever of tussen jou en jouw cliënt. Of tussen jou als cliënt en jouw dienst- of zorgverlener.  Eén van de twee voelt zich niet gehoord en heel vaak is dat de belangrijkste oorzaak van frustratie en falen. Er valt dus nog een wereld te winnen als wij medezeggenschap en de kwaliteit van besluitvorming in het bedrijf, de instelling of de school op een hoger plan willen brengen.

    Als medezeggenschap een persoon zou zijn, welke eigenschappen zou die dan moet hebben? De belangrijkste eigenschappen zijn een ‘goede luisteraar’ en ‘georganiseerd’. Daarnaast zijn ‘openheid’ en op een ‘volwassen’ manier met elkaar omgaan, essentieel voor goede medezeggenschap. Ik noem deze eigenschappen (ook), omdat ik deze in heel veel uitvoeringspraktijken niet herken.

    Echt luisteren, betekent even niet met jezelf bezig zijn. Even niet bezig zijn met jouw visies en overtuigingen ergens op en niet bezig zijn met je eigen gedachten. Het is in feite: achterover leunen en binnen laten komen wat de ander zegt. Op deze manier ben je ook in staat om tussen de woorden door te luisteren. Wat zijn de gevoelens en gedachten die de ander heeft bij het vertellen van zijn of haar verhaal.

    De decentralisaties van in het sociale domein vragen ook om (grote) veranderingen in de medezeggenschap. Met de nieuwe Jeugdwet, de Participatiewet en de verdere overgang van zorg uit de AWBZ naar de WMO is een ongekende transformatie ingezet van de organisatie van zorg en welzijn in Nederland. We kantelen van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving. Regie bij de burger, geld naar de gemeente en eigen kracht centraal vragen ook om de doorontwikkeling en doorkanteling van medezeggenschap.

    Bij de transformatie (= omvorming) van het sociaal domein staat de cliënt centraal. En daarom is het van belang dat zij worden gehoord. De Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen (WMCZ) schept daarvoor het wettelijk kader. Maar echte medezeggenschap is meer dan een verplicht nummer. Wanneer deze goed is vormgegeven, kan de kwaliteit van de zorg wezenlijk verbeteren.  Puur formele medezeggenschap (alleen) is niet meer van deze tijd. En nee, die formele medezeggenschap hoeft niet weg, maar de medezeggenschap moet wel volwaardiger worden. De huidige vormen daarvoor en daarvan zijn achterhaald.

    Er is daarover de afgelopen jaren al veel geschreven en gesproken. De noties over nut en noodzaak zijn er, maar tegelijkertijd staat deze eigentijdse medezeggenschap nog in de kinderschoenen. De verwachting dat de medezeggenschap als een volwaardige gesprekpartner gezien wordt is – helaas – nog niet uitgekomen.  Hoe dat kan, terwijl iedereen er zijn of haar vol van heeft? Het antwoord is dat de mix L=M=C* niet op orde is! En dat is vreemd. Want ondanks hun eigen invalshoek, hebben alle betrokkenen immers een gemeenschappelijk belang: goede zorg, ontvangen en geven!

    De sociale innovatie die nodig is voor het welslagen van de transformatie vraagt om eigentijdse medezeggenschap als voorwaarde. Een optiek waarbinnen het niet meer dan logisch is dat inwoners, cliënten en professionals meedenken en meepraten over het hoe en waarom van veranderingen, over de doelen die men wil bereiken, de randvoorwaarden waar aan moet worden voldaan en de manier waarop dat het best kan gebeuren. Co-creatie en coproductie zijn daarbij sleutelwoorden: vanaf het begin gelijkwaardig samenwerken. En altijd uitgaan van de ander. Een echt gesprek daarover kan op gang komen wanneer er aandacht is voor elkaars verhaal en elkaars emoties. Vanuit daaruit kan er, wanneer dat nodig is, een basis gelegd worden voor verandering. Gewoon, omdat de ander zich (meer) begrepen voelt en meer van zichzelf bloot zal geven. Om dat gesprek te (kunnen) voeren is het belangrijk los te komen van de afkeer tegen in- en tegenspraak. Wat een mening die geen tegenspraak duldt, is het serieus nemen niet waard…

    *L=M=C  staat voor Leiderschap (= Leidinggeven),  dat luistert naar de omgeving, oftewel de M = Medezeggenschap en daarbij adequate Communicatie (= C) toepast.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers