Pleio

Engels | Nederlands

Als ik jou was zou ik onze problemen ruilen en zo oplossen

    Peter Paul J. Doodkorte
    Door Peter Paul J. Doodkorte 825 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Als ik jou was zou ik onze problemen ruilen en zo oplossen
    • Als je gelijk hebt wil dat nog niet zeggen dat je de ander niet hoeft te respecteren

    “Als ik jou was” (Lisa Renee Jones. ISBN: 9789044623345) is een huiveringwekkende thriller die je niet meer los zal laten. De hoofdpersoon in dit boek krijgt een stapel prikkelende dagboeken in handen. Ze raakt geschokt en gefascineerd door de ontboezemingen van de schrijfster. Hoe meer ze leest, hoe meer ze zich gaat afvragen verplaatsen in de schrijfster. Hoogstaande literatuur is het niet, maar de titel bleef mij intrigeren. Inmiddels weet ik ook (weer) waarom.

    Kantelen, dat is het sleutelwoord in de decentralisatie van het sociaal domein. Maar dat kantelen stopt niet bij het anders inrichten van de dienstverlening. Het nieuwe samenspel met burgers en partnerorganisaties vergt vooral ook een kanteling in het gedrag van professionals. Ondernemerschap tonen, van buiten naar binnen denken, regisseren in plaats van uitvoeren, samenwerken in plaats van doorbuffelen. Helaas kantelen professionals niet allemaal vanzelf. Het is geen kwestie van ‘u vraagt en wij draaien’.

    Kantelen is een langdurig proces dat vraagt om een mentaliteitsverandering bij alle betrokkenen. Het is daarbij nodig dat professionals leren om breder te kijken naar de mensen die om ondersteuning vragen: breder kijken om problemen bij mensen écht hanteerbaar te maken of – indien mogelijk – weg te nemen.

    Niet oordelen maar vragen stellen, niet invullen maar aanvullen waar nodig, niet vanuit je eigen referentiekader denken en doen maar je verplaatsen in de ander. Zowel in gedachten als gedrag. Dit zijn, in essentie, de vaardigheden die daarbij gevraagd worden. En tegelijkertijd moet ik – node – regelmatig vaststellen dat professionals te vaak de sensitiviteit daarvoor missen.

    Met sensitiviteit of inlevingsvermogen bedoel ik: de mate waarin je rekening houdt met de gevoelens en behoeften van anderen.

    Wij - professionals in de zorg en welzijn - kunnen mensen die afhankelijk zijn van onze ondersteuning zeer onheus bejegenen. Soms met goedbedoelde maar misplaatste vriendelijkheid of nonchalance. Bijvoorbeeld door iemand met wie klaarblijkelijk iets aan de hand is, Heel Erg Te Gewoon te behandelen. Soms ook ronduit schofferend of onbehouwen. Of – vol van onszelf, de eigen kennis en situatie – een ander tot de grond toe afbranden. Ook bij mij gaat het wel eens fout. Met tenenkrommende communicatie. Dat alle werkt dus niet mee. Die welgemeende beleefdheid, die o zo goedbedoelde voorzichtigheid, of die hautaine onbeschoftheid. Zij onderstrepen – niet zelden onbedoeld en tegen de keer in – dat er inderdaad een verschil is tussen jou en mij, tussen hem en haar. Iemands makke negeren – of juist uitventen – lost net zo min iets op.

    Het echte antwoord: “Als ik jou was…” Hoe zou ik willen dat jij met mij omgaat als de rollen omgekeerd zijn? Dat vraagt inlevingsvermogen. Waarbij het niet alleen gaat om gevoelens en emoties. We moeten ook gevoelig (kunnen) zijn voor de doelstellingen, belangen of wensen van de ander.

    Waar draait het om? Sensitief zijn wil zeggen dat je

    • in je eigen gedrag rekening houdt met de gevoelens van anderen;
    • anderen in hun waarde laat en je verplaatst in hun positie;
    • laat blijken de gevoelens en behoeften van anderen te onderkennen;
    • je bewust toont van de invloed van je eigen doen en laten op anderen.

    In de gekantelde praktijk betekent dit dat jij

    • vertrouwen in de andere uitspreekt;
    • jouw waardering uitspreekt en complimenten geeft;
    • jouw eigen aarzelingen en twijfels bij de situatie verwoordt in een persoonlijk gesprek en rekenschap geeft van de gevoelens en behoeften die de ander daarbij voelt;
    • luistert naar de boodschap die de ander kennelijk wil overbrengen;
    • ruimte biedt aan de ander om zich uit te spreken;
    • mensen uitnodigt hun eigen inbreng te leveren;
    • begrijpt en kunt verwoorden wanneer iets pijnlijk voor de ander is en je daar tactvol rekening mee houdt;
    • rekening houdt met lastige omstandigheden waarin de ander verkeert;
    • toetst of jij de gevoelens van iemand anders goed hebt waargenomen;
    • laat merken wanneer jij of anderen elkaar in een gesprek niet goed lijken te begrijpen of langs elkaar heen praten;
    • andermans principes en ethische of morele overtuigingen respecteert;
    • begrip toont voor andere standpunten, culturen, omgangsvormen en gewoonten;
    • anderen hun deel van de eer gunt wanneer er een succes geboekt is;
    • je beperkt tot relevante aspecten van een kwestie en je niet bemoeit met persoonlijke of gevoelige aspecten die er niet toe doen.

    Kortom, wil je voorkomen dat jij spijt krijgt van wat je (niet) hebt gedaan? Dan zou ik – als ik jou was – gewoon proberen (ook) te luisteren naar jouw eigen spiegelbeeld. Je komt dan tot verrassende tot inzichten die een schat aan informatie voor jouw doen en laten opleveren. Het is immers immens zonde om niet naar eigen maatstaven te kunnen genieten van je eigen doen en laten! Werken aan de hand van die inzichten geeft een stuk positiever resultaat. Rustiger, efficiënter en vriendelijker bovendien!

    Samenvattend Respectvolle bejegening is voor en bij het welslagen een – zo niet het belangrijkste - kwaliteitsinstrument. Dat vraagt naast een heldere, breed gedragen, goed onderbouwde en bewuste visie om een daarop afgestemde attitude. In die attitude speelt het vermogen tot kritische zelfreflectie een belangrijke rol; zelfkennis, scherp kijken en luisteren naar jezelf, gaat aan alles vooraf.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers