Pleio

Engels | Nederlands

Spiegelen of egostrippen - zelfvergeten verzonkenheid als blokkade

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 17
    Door Peter Paul J. Doodkorte 552 dagen geleden Reacties (1)

     0/5 Sterren (0)

    Spiegelen of egostrippen - zelfvergeten verzonkenheid als blokkade
    • Elke reflectie veronderstelt vertrouwdheid zowel als confrontatie

    “Wat is het ergste dat er kan gebeuren?” Deze vraag stelde iemand mij toen ik ergens moeite mee had. Het is precies deze vraag die ik steeds weer op tafel probeer te brengen als ik wordt geconfronteerd met complexe vraagstukken. Zoals bij mensen die diep in de schulden zitten.  

    “Wat is het ergste dat er kan gebeuren?” Het antwoord op deze vraag brengt mij en mijn gesprekspartners steeds terug naar de essentie. Gewoon, omdat wij ons dan allemaal beseffen wat of er écht op het spel staat als er iets gebeurt wat stuk slaat. Vervolgens vraag ik mij af of – en zo ja hoe – we dat kunnen voorkomen. Daarbij komt ook de vraag op tafel wie wat kan of moet doen. Oftewel: wat ieders bijdrage is aan het mogelijke antwoord.

    Wat de situatie vaak bijzonder maakt is dat wij in complexe zaken volgordelijk denken in plaats van parallel. Eérst moet dit, dán kan dat! Deze manier van werken maakt dat wij ons helemaal verliezen in details. Het oog voor het detail maakt ons vervolgens minder productief en effectief. Het is ook vaak uitstel- of afschuifgedrag, waardoor wij veel langer met iets bezig zijn dan gewenst of noodzakelijk. Natuurlijk, wij blijven allemaal het liefst in onze comfortzone. Daardoor pakken we taken en oplossingen aan die we kennen. Ook als wij weten dat ze eigenlijk geen oplossing zijn of – erger nog – de oorzaken van het vraagstuk eerder faciliteren dan wegnemen. Wij beroepen ons graag op uitsluitingsgronden waardoor mensen die hun administratie niet op orde hebben, niet in aanmerking komen voor schuldhulp. Dat dat op basis van de wet absoluut niet de bedoeling is, is één ding. Maar zelfs al zou het wel de bedoeling zijn van de wet: het lost het probleem niet op. Mensen raken van de regen in de drup, ondanks alle goede bedoelingen.

    Focus op dat wat er echt toe doet creëert – zo leert de ervaring – bovendien ruimte voor plezier, groei en creativiteit. Dit alles vraagt om een aanpak op meerdere fronten tegelijk. Er moet parallel worden ingezet op het wegnemen van oorzaken, bewustwording, kennis en inzicht, attitude en vaardigheden. Dat alles waar aangewezen in combinatie met het onder curatele, bewind voering of mentorschap stellen van betrokkenen. Een pittig besluit? Zeker. Maar, als het mensen weer in hun eigen kracht zet in dat wat zij wel kunnen overzien, dan is het wel de juiste stap.

    Bij dit alles draait het om het uit hun zelfvergeten verzonkenheid halen van mensen.  Spiegelen kan daarbij heel behulpzaam zijn. “Wat is het ergste dat er kan gebeuren?” Het antwoord is niet altijd leuk, meestal niet zelfs. Omdat het dingen laat zien die wij liever niet zien. Maar wanneer je andere oprecht durft te confronteren en erkent dat dit er inderdaad bij kan horen, blijkt vaak een (snellere) doorbraak mogelijk.  

    Dit alles vraagt ook om een houding zonder oordeel: eerlijk en oprecht, spontaan, rechtstreeks en bovenal écht.  De waarachtigheid waar vanuit morele beslissingen dienen te worden genomen gaat vaak samen met originaliteit en autonomie. Dat is nodig om het doen en laten niet te laten bepalen door de omstandigheden, maar die omstandigheden juist te gebruiken voor het vervolg. Autonomie is een bekwaamheid die ons helpt om over dat wat ons dwarsboomt heen te stappen en voor onszelf te bepalen wat het goede antwoord is. En om op basis daarvan gedragen te acteren. Anderen helpen, door hen – zoveel als mogelijk – hun eigen keuzes te laten maken en daarmee ook verantwoordelijkheid daarvoor.

    Mensen die in moeilijke omstandigheden zitten willen dat niet. Net zo min als jij of ik dat zouden willen. Maar zielig zijn willen wij – en zij – ook niet.  Iedereen wil gewoon bezig zijn met zijn of haar leven. De mogelijkheden en omstandigheden daarvoor zijn vaak het echte onderwerp. Daarom kan het helpen die ene vraag te stellen: “Wat is het ergste dat er kan gebeuren?” Iedereen heeft waarden; ieder leven heeft waarden. Het is zaak om die waarden – die door omstandigheden soms diep onder het stof zijn geraakt – weer expliciet te maken.

    Zie wat je doet terwijl je met elkaar praat over de gewenste of gevraagde verandering. Probeer iedereen te focussen op het belang van de ander. Toon interesse in de mogelijkheden van de anderen. Zoek de kracht van combinaties. Probeer niet elkaar te overtuigen vanuit de eigen visies en belangen, maar stel vragen om de ander te begrijpen en doe pogingen elkaars kracht te benutten. Laat je niet afleiden, maar kijk naar wat zich afspeelt in het hier-en-nu.  Als je goed kijkt en luistert – en dat kun je leren – zie je vaak de sleutel.

    Samenvattend

    Als het eenmaal vast zit, is het vaak niet eenvoudig om het veranderproces (alsnog) van de grond te krijgen. Een stevig deel van de taaiheid ontspruit namelijk uit onze manier van denken over veranderen. Ofwel: stagnatie van verandering begint in ons hoofd. En als we met dezelfde manier van denken nieuwe initiatieven nemen, zal er nog steeds niets veranderen. Zoals Einstein zei: ‘Je kunt een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt.

    Vaak is het wel degelijk mogelijk om verandering te bewerkstelligen. Maar dat begint dan bij onze manier van denken. Als we echt iets willen, dan gaan we er ook voor; dan kan het ook. Kortom: maak niet de beperkingen of problemen tot de hoofdrolspelers, maar de mogelijke oplossingen.

    De term ‘egostrippen’ komt van Rick van Asperen. Hij is de auteur van het boek “Egostrippen, de kick van je eigen ik.” De in deze blog gebruikte tekening komt uit datzelfde boek. Zie ook: www.egostrippen.nl

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • sander rumahloine
        sander rumahloine 551 dagen geleden

        Inderdaad, mensen die zwaar in de schulden kunnen vaak niet met geld omgaan. dat moeten ze dus eerst leren. Iemand die teveel drinkt heeft vaak problemen en probeert dat met drank op te lossen, hij moet dus anders met zijn problemen omgaan. Zorg vraagt ook om aandacht. Dit vraagt om een benadering waarin je veel tijd besteed aan mensen. Helaas, door bezuinigingen is die tijd steeds minder en wordt ook de hulpverlening een soort machine met procedures, protocollen en regeltjes. Zorg wordt weer een kwestie van (gratis) naastenliefde.

      Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers