Pleio

Engels | Nederlands
Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J

Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J


 0/5 Sterren (0)

Gerelateerde blogs

Rechtsbescherming voor verdachten

Rechtsbescherming voor verdachten

Strafprocedures starten op basis van informatie...
Monitor jeugdcriminaliteit

Monitor jeugdcriminaliteit

De afgelopen vijf jaar is het aantal jonge...
Opensource: Je hebt een waarom nodig

Opensource: Je hebt een waarom nodig

Dit opiniestuk voor Webwereld geeft de richting...

Ontwikkelingen in het strafrecht

    Hadewych
    Door Hadewych in de groep Van buiten naar binnen in het ministerie van V&J 661 dagen geleden

     5/5 Sterren (1)

    Twintig jaar na het verschijnen van de Integrale Veiligheidsrapportage is het bestrijden van onveiligheidsgevoelens diep verankerd in het strafrechtelijk veiligheidsbeleid. Dit geldt eveneens voor de daarmee gepaard gaande taal van daadkracht en repressie.

    Zo’n beleid is gevoelig voor de waan van de dag, en draagt het gevaar van overschatting van het strafrecht in zich.

    Instrumentalisering strafrecht

    Een ontwikkeling die eveneens reeds decennia geleden, met in het beleidsplan Samenleving & Criminaliteit (Kamerstukken II 1984/85), is ingezet, is de verdergaande instrumentalisering van het straf(proces)recht en de strafrechtsketen.

    Volgens critici wordt rechtshandhaving hierdoor gelijkgesteld aan criminaliteitsbestrijding en wordt de individuele rechtsbescherming hieraan ondergeschikt geacht.

    Het in 2012 van start gegane programma Versterking Prestaties in de Strafrechtsketen (VPS) past naadloos binnen de instrumentaliseringstendens. Hoofddoel van het programma is dat zaken sneller, slimmer, beter en transparanter moeten worden afgedaan.

    In 2013 is de ZSM (Zo Samen, Slim, Selectief, Simpel en Samenlevingsgericht Mogelijk)-werkwijze landelijk uitgerold. Deze werkwijze staat voor een vernieuwende samenwerkingsvorm van het Openbaar Ministerie (OM), politie en ketenpartners, waarbij de officier van justitie zelf op een politiebureau strafzaken boordeelt en zo mogelijk nog dezelfde dag over de wijze van afdoening beslist. Op die manier wordt getracht het gros van de eenvoudige strafzaken binnen de eerste zes uren respectievelijk drie dagen na aanhouding af te wikkelen door middel van – doorgaans – een OM-strafbeschikking. Er is nauwelijks ruimte voor rechtsbijstand.

    In het Jaarbericht 2013 schrijft het OM dat in dat jaar vier van de vijf zaken via ZSM worden binnengebracht. Mogelijk is er sprake van net widening in de zin dat het OM zaken inbrengt die überhaupt niet strafrechtelijk hadden moeten worden afgehandeld. Als dat zo is, beperkt dat de efficiencywinst door ZSM.

    Critici waarschuwen voor de haast en overmatige aandacht voor efficiency, waardoor bepaalde fundamentele discussies niet voldoende gevoerd zouden worden.

    VenJ moet 1 miljard euro bezuinigen. Het gros van dit bedrag zal volgens de regering moeten worden gerealiseerd door de kosten van het strafproces, waaronder de kosten van de opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten, alsmede de kosten van slachtofferzorg en de rechtsbijstand, op de veroordeelde te verhalen.

    Repressieve risicobeheersing

    Het veiligheidsdiscours en de vereenzelviging van veiligheid met criminaliteitsbestrijding geeft aanleiding tot het zo vroeg mogelijk onderkennen van en zo lang mogelijk monitoren van potentiële veiligheidsrisico’s doortechnologische en biometrische instrumenten ter ondersteuning van de opsporing en de handhaving te ontwikkelen. Ook is er een wetsvoorstel Langdurig toezicht waarmee vergaande gedragsbeïnvloedende of vrijheidsbeperkende maatregelen op veroordeelden kan worden gehouden.

    Verder zijn (preventief) fouilleerbevoegdheden uitgebreid.

    Slachtoffers

    In lijn met de bredere context waarbinnen risicojustitie vorm krijgt, en de veiligheidscultuur, is het slachtoffer de afgelopen jaren steeds centraler komen te staan. De eerste stap naar meer rechten voor het slachtoffer vormde de invoering van het spreekrecht in 2005. Dat recht wordt gaandeweg uitgebreid.

    Terrorisme

    Op grond van het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme zal het mogelijk worden dat potentiële jihadgangers zonder tussenkomst van de rechter het Nederlanderschap ontnomen wordt. Om het reisgedrag van de jihadisten te monitoren, wil het kabinet de reisgegevens van alle Nederlanders opslaan.

    Ondertussen blijven veel vragen inzake de legitimiteit, noodzaak en de effectiviteit van de reeds ingevoerde strafrechtelijke antiterrorismewetgeving vooralsnog onbeantwoord.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers