Pleio

Engels | Nederlands

Gerelateerde blogs

Wat willen we leren uit de enquête?

Wat willen we leren uit de enquête?

In maart hebben we een enquête gehouden over de...
Zorgconfectie heeft geen maatgevoel

Zorgconfectie heeft geen maatgevoel

Confectie maakt meer kapot dan je lief is –...
Al dat gepraat over gelijkheid

Al dat gepraat over gelijkheid

Je hebt het recht af te wijken, op voorwaarde dat...

Je moet erin slagen te doen wat nodig is

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 121
    Door Peter Paul J. Doodkorte 483 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Je moet erin slagen te doen wat nodig is
    • Maatwerk vraagt radicaal en drastisch herontwerp van de confectie

    Bij het vormgeven van de decentralisaties zorg, jeugd en werk wordt gehamerd op maatwerk; dat is het toverwoord bij deze decentralisaties. Eigenlijk elke gemeente heeft het als missie: toegankelijk zijn en op maat en vraaggericht werken. Toch blijven de resultaten achter bij de verwachtingen en ambities. Hoe dat komt?

    Wat er volgens mij mis gaat is dat niet consequent van primaire klantproces en het resultaat centraal staan,  maar – en los daarvan – de standaardisatie van bekostiging, productieverantwoording en normeringen.

    De complexiteit van de zorg- en hulpvragen op alle leefgebieden vraagt de inzet van innovatieve methodes en een pragmatische aanpak. De “wat werkt methode”. Hierbij wordt er bewust gekozen voor het inzetten van een combinatie van instrumenten en oplossingen; die de kortste weg naar resultaat opleveren. Dat is voor elke situatie – en de daarbij betrokkenen – verschillend; en dus maatwerk. Het is belangrijk daarbij niet te rigide te werken; ook al past dit niet binnen de geldende kaders.

    Dat vraagt allereerst om een andere mentaliteit, cultuur en organisatie van de uitvoering. Maar het is minstens zo belangrijk om uitvoerende professionals de juiste gereedschappen in handen  te geven om het werkproces transparanter, eenduidiger, effectiever en efficiënter vorm te kunnen geven.

    Als verschillende instituties, aanbieders of professionals met diverse middelen er samen voor moeten zorgen dat er diensten geleverd worden, dan is planning essentieel. Hoe complexer de uitdaging en hoe meer verschillende bronnen nodig zijn om daaraan te voldoen, hoe belangrijker een goede planning wordt. En dus roept en schreeuwt alles en iedereen om standaardisatie, want dat is veel efficiënter en daarmee effectiever. Zo wordt verondersteld.

    Maar efficiënt werken, oftewel de juiste dingen goed doen, is niet de enige doelstelling. Dat je de dingen heel goed en efficiënt doet, betekent niet automatisch dat je ook de goede dingen doet. ‘Effectief’ staat ervoor dat je de juiste dingen doet, en dat is heel wat anders.  Standaardisatie klinkt logisch. En het bekt ook lekker. Maar het heeft niets te maken met de daadwerkelijke transformatie van het zorgsysteem en het daarbij beoogde maatwerk. 

    Niet standaardiseren dus? En alle ruimte en verantwoordelijkheid overdragen aan de werkvloer; de uitvoerende professionals? Het antwoord is ja en nee. 

    De waarde voor de mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben, ligt niet in het feit dat de oplossing de goedkoopste of kwalitatief beste is. De echte waarde ligt in het feit dat zij toegesneden is op de specifieke omstandigheden van de betrokkene(n).  Het fundament daarvoor is gelegen in het adequaat uitwisselen van informatie. Dit betekent dat de juiste en bruikbare informatie efficiënt verzameld en verwerkt dient te worden. En juist daar piept en kraakt het. Er is geen of onvoldoende standaard voor uniforme bekostiging, protocollen en uitwisselbaarheid van (financiële) informatie met andere schakels in de keten. Hierdoor is onduidelijk of iemand zorg mag krijgen, wanneer deze zorg gestart mag worden, welke zorg er dan precies geleverd mag worden, hoeveel dat gaat kosten en hoe dat wordt betaald. Dit is lastig voor gemeenten en aanbieders, maar vooral belastend voor de betrokken mensen, die hierdoor te lang moeten wachten op passende zorg.

    Toch is het niet zo dat standaardisatie de ruimte en eigen verantwoordelijkheid van professionals teniet doen. Integendeel. Standaardisatie moet dat uniformeren wat strikt noodzakelijk is: belangrijke stappen in samenwerking of overleg, activiteiten die noodzakelijk zijn in verband met de afrekening, etc. Binnen deze standaarden moet er maximale vrijheid zijn voor de professionele deskundigheid, zodat de creativiteit en het vakmanschap van de medewerker gewoon kan blijven bestaan. Fundamenteel andere systemen van bekostiging – op een hoger aggregatieniveau – cruciale stappen en overdrachtsmomenten, alle relevante personen betrekken bij belangrijke beslissingen: wanneer dat gesmeerd loopt, kunnen we veel effectiviteit en productiviteit en dus winst of besparing halen.  En juist dat vraagt dus om integratie en standaardisatie. 

    Standaardisatie is daarmee een onderwerp dat de individuele instellingen en sectoren overstijgt of moet overstijgen. Het vraagt om het gezamenlijk gebruik van dezelfde gegevensdefinities en het vereenvoudigen van de gegevensuitwisseling en bekostiging over de grenzen van individuele instituties en domeinen heen. Nu staat standaardisatie nog teveel synoniem voor wildgroei van ad-hoc maatwerk voor de eigen instituties en sectoren. Dat is bijvoorbeeld goed te zien aan het aantal productcodes binnen de verschillende zorgdomeinen. Zij leiden tot wurgende situaties. Maar terwijl wij dat weten, kom er in plaats van gestandaardiseerde resultaatcodes een standaardlijst met productcodes en productomschrijvingen voor de Wmo en Jeugdwet. Daarbinnen moet je maar passen. Geen maatwerk dus, maar pure confectie! 

    Maatwerk binnen resultaatstandaardisatie vergroot de effectiviteit (doelgerichtheid) door een permanente klantgerichtheid en resultaatgerichtheid binnen alle activiteiten. Naast effectiviteit stijgt zo ook de efficiëntie. Bovendien sloopt de resultaatstandaardisatie de muren die  samenwerking en integratie tussen verschillende zorginstellingen nu nog te vaak van elkaar gescheiden houden. Breek die muren af! 

    Standaardisering binnen de 'hele zorgketen' kan (en moet) dus toegevoegde waarde hebben. Het aggregatieniveau van deze standaardisatie moet aansluiten bij de ruimte voor maatwerk die  voortvloeit uit de diversiteit van de mensen-wensen waaraan wij willen en moeten voldoen. Dat betekent dat het ontwerp minder gefractioneerd (per instelling, sector, domein, gemeente, aanbieder) en minder productgericht moet zijn of worden. Zolang resultaatstandaardisatie niet geregeld is, is het een illusie om te denken dat de omvorming met maatwerk de effectiviteit zal vergroten en efficiëntie en kostenbesparing zal opleveren.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers