Pleio

Engels | Nederlands

Gerelateerde blogs

Communicatiekloof

Communicatiekloof

Op een congres over de inrichting van de openbare...
Windmolens die niet draaien?

Windmolens die niet draaien?

Alleen door participatie uit de maatschappij...
Mediation voor ambtenaren

Mediation voor ambtenaren

De Omgevingswet en overheidscommunicatie

Wie beschermt de zwakkeren bij de Omgevingswet?

    Rogier Gerritzen
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 197
    Door Rogier Gerritzen 49 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Wie beschermt de zwakkeren bij de Omgevingswet?

    Als er in Nederland iets gebouwd gaat worden staat er vanuit de maatschappij altijd wel een groep enthousiaste burgers klaar om er iets van te vinden. Deze betrokkenheid leidt soms tot mooie dingen, zoals projectverbeteringen op basis van co-creatie en maximale participatie door deze stakeholders, vaak onder leiding van een goede omgevingsmanager. In de ideale situatie loopt het proces dan meer of meer vanzelf in lijn met de gewenste methodiek van de komende Omgevingswet. Stakeholders worden aangehaakt en informatie wordt gedeeld en geanalyseerd. Dit proces leidt uiteindelijk tot de bouw van de meest aangename of minst-onaangename oplossing. Stakeholders voelen zich maximaal betrokken middels accuraat omgevingsmanagement en de projecteigenaar kan binnen de gestelde termijn bouwen omdat eventueel vertragend protest al vroeg in het proces is geneutraliseerd.
    In de komende Omgevingswet is een grote rol weggelegd voor geluiden uit de maatschappij. Deze participatie wordt aangemoedigd door deze wet. Tegelijkertijd beoogt de Omgevingswet de doorlooptijd van projecten korter te maken door een woud aan regels en procedures te schrappen. De mogelijkheden tot participatie worden dan wel vergroot maar het tegenhouden van projecten door protest wordt waarschijnlijk lastiger. Het goed kunnen inzetten van omgevingsmanagement is hierbij van groot belang.

    Het betreft in dit soort gevallen echter wel bijna altijd hoogopgeleide mensen die de wil en kennis in huis hebben om op een dergelijke manier een project te beïnvloeden. Als het gaat om het afbuigen van negatieve invloeden van projectplannen op een bepaalde wijk slagen zij er vaak in om dit voor elkaar te krijgen. De armere wijken, met een bevolking die minder hoogopgeleid en mondig is, komen hierdoor soms in de verdrukking. Voor deze tendens wordt de naam Matteüs Effect, naar de Bijbel waarin in het evangelie van Matteüs wordt beschreven dat de armen armer worden en de rijken rijker. Het Sociaal Cultureel Planbureau repte erover in haar rapport “Niet Buiten de Burger Rekenen!” uit 2015. (Lees Hier)
    Het gaat hierbij niet alleen over kennis of de wil om hier iets mee te doen. Ook het maatschappelijke netwerk van de betrokkenen kan zwaar wegen. Immers, wie toegang heeft tot beleidsmakers, journalisten, zakenmensen en (technisch) specialisten is in staat om een traject daadwerkelijk te beïnvloeden. De macht die hierdoor kan worden uitgevoerd zal als zodanig door de projecteigenaar worden herkend, waardoor de betreffende stakeholder vanzelf een belangrijkere plek aan tafel krijgt. Het kunnen beschikken over voldoende geldelijke middelen stelt mensen in staat om, indien noodzakelijk, kennis in te huren. Ook op deze manier ontstaat er derhalve een onderscheid in de maatschappij tussen verschillende groepen in een dergelijk traject.

    Het SCP schrijft hierover: “Kapitaalvormen zijn niet alleen sociaal maar ook ruimtelijk ongelijk verdeeld: er zijn gebieden waar mensen wonen die royaal over deze kapitaalvormen beschikken en gebieden waar mensen wonen met minder kapitaal. Bij dat laatste is te denken aan achterstandswijken in grote steden en krimpgebieden op het platteland. De Omgevingswet is weliswaar niet in het leven geroepen om iets aan deze sociologische wetmatigheid te doen, maar in de uitwerking van de omgevingsvisie dient er volgens ons wel degelijk aandacht te zijn voor het gegeven dat de bevolking in sommige gebieden nu eenmaal weerbaarder is dan in andere. Voorkomen zou moeten worden dat de Omgevingswet aan het Mattheüseffect nog een verdere ruimtelijke dimensie toevoegt. Het ‘eenvoudig beter’ zou niet selectief vooral voor het beter geëquipeerde deel van de bevolking mogen gelden.”

    In de elders (http://www.civias.nl/portfolio/380kvzuidwest) beschreven case over de aanleg van een hoogspanningslijn en de betrokkenheid hierbij vanuit de maatschappij gebeurde precies wat het SCP beschrijft. De geplande lijn liep langs een wijk met 6.000 mensen met een onderling zeer divers opleidings- en welvaartsniveau. De wijk organiseerde protest en richtte een vereniging op. Een deel van de bewoners haakte aan en werd lid. Het ledental liep op naar bijna 1.500. Ondanks herhaaldelijke pogingen (onder meer via het Moskee bestuur) bleek het echter onmogelijk om ook maar 1 lid te werven met een allochtone achtergrond. Deze (niet onaanzienlijke groep) burgers bleef volledig weg bij de geplande informatieavonden en nam op geen enkele wijze deel aan het project.

    Als de samenstelling van de wijk voor het overgrote deel allochtoon was geweest zou op basis van de achterblijvende participatie nooit een succesvol protest kunnen zijn gevoerd en vanuit daar ook geen co-creatie kunnen zijn ontstaan. In dat geval waren de plannen van de overheid onverkort doorgegaan zonder inspraak vanuit de samenleving.

    De Omgevingswet biedt aan het mondige deel van de samenleving juist extra mogelijkheden om zaken goed te regelen. Maar wie beschermt onder de paraplu van de Omgevingswet het niet-mondige deel van de bevolking? Zijn er straks ook omgevingsmanagers die proactief opkomen voor groepen in de samenleving die wel de gevolgen zullen ondervinden van een project maar die niet het vermogen of de middelen hebben om succesvol te participeren.

    http://www.civias.nl/2016/10/20/matteuseffect/

     

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers