Pleio

Engels | Nederlands

Gerelateerde blogs

Hoe onderbouwen we onze maatschappelijke meerwaarde?

Hoe onderbouwen we onze maatschappelijke meerwaarde?

Net als elke overheidsorganisatie vervult RVO een...
Een netwerksamenleving vraagt om andere overheidssturing

Een netwerksamenleving vraagt om andere overheidssturing

We zijn bekend met de idee├źn van Weber over...
Is jouw organisatie "strategisch uitgelijnd"?

Is jouw organisatie "strategisch uitgelijnd"?

Een overheidsorganisatie is geen bedrijf. Onze...
Perspectieven op publieke waarde

Perspectieven op publieke waarde

Welke publieke waarde levert RVO? Om die vraag te...

Wat is de waarde van een overheidsorganisatie?

    Davied van Berlo
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 336
    Door Davied van Berlo 274 dagen geleden Reacties (2)

     5/5 Sterren (1)

    Wat is de waarde van een overheidsorganisatie?

    Het is een nogal Amerikaanse manier van kijken naar overheidsorganisaties die Mark Moore (Harvard) toepast in zijn boek Creating public value. We kennen de waarde van bedrijven (in omzet en op de beurs), maar wat is de waarde van overheidsorganisaties? We weten wat ze kosten (in belastinggeld en opgelegde regels), maar wat zijn ze waard? Ofwel, hoe bepaal je de publieke waarde van een organisatie als bijvoorbeeld RVO?

    Moore heeft 400 pagina´s nodig om dat uit te leggen, maar ik ga proberen om dat samen te vatten in één blog. Ik zal enkele citaten toevoegen als onderbouwing en gebruik maken van een afbeelding die lijkt op de driehoek die we bij RVO gebruiken, maar ook weer net anders is. Aan de hand van deze strategic triangle legt Moore namelijk zijn theorie over publieke waarde uit:

    image

    "A strategic triangle can help us conceptualize this basic argument. This image focuses managerial attention on the three key questions managers must answer in testing the adequacy of their vision of organizational purpose: whether the purpose is publicly valuable, whether it will be politically and legally supported, and whether it is administratively and operationally feasible."

    1. Publieke waarde

    "It is not enough to say that public managers create results that are valued; they must be able to show that the results obtained are worth the cost of private consumption and unrestrained liberty forgone in producing the desirable results. Only then can we be sure that some public value has been created."

    Moore begint dus heel simpel: de kosten die je maakt als overheid zijn maatschappelijk (wij kosten de samenleving geld en leggen beperkingen op) dus daar moet tegenover staan dat we de samenleving iets terugleveren wat van meer waarde is dan de kosten. Kortom, we moeten een maatschappelijk probleem oplossen (of kans inlossen) én iedereen moet het erover eens zijn dat we daarbij van meerwaarde zijn.

    Daar ligt dan ook de doelstelling (missie) van de organisatie: de belofte om een maatschappelijke opgave op te pakken en daarin waarde te creëren. Bij RVO vind je die belofte terug in de missie: "Wij dragen bij aan een economisch sterker Nederland en een duurzame samenleving." Onze uitdaging is dus om duurzame groei te stimuleren en daarbij meer waarde te creëren dan we kosten.

    2. Legitimiteit

    Maar wie bepaalt eigenlijk of de waarde die wij creëren groter is dan de kosten? Publieke waarde is niet altijd in geld uit te drukken, denk aan luchtkwaliteit, het imago van Nederland in het buitenland of het vertrouwen in RVO als instituut. We kunnen zelf menen dat we waarde creëren, maar krijgen pas legitimiteit (en de benodigde middelen) als we de samenleving daar ook van kunnen overtuigen. 

    "So, we should evaluate the efforts of public sector managers not in the economic marketplace of individual consumers but in the political marketplace of citizens and the collective decisions of representative democratic institutions."

    De publieke meningsvorming vindt in Nederland plaats via een democratisch systeem en de bijbehorende instituties (opdrachtgevers, volksvertegenwoordigingen), maar ook bij aandeelhouders en in de publieke opinie. We moeten een overtuigend verhaal hebben hoe wij van meerwaarde kunnen zijn bij die maatschappelijke opgave en dat vervolgens kunnen onderbouwen met cijfers (verantwoording).   

    "If the managers cannot account for the value of these efforts with both a story and demonstrated accomplishments, then the legitimacy of their enterprise is undermined and, with that, their capacity to lead."

    3. Uitvoerend vermogen

    We kunnen een belofte doen, maar die moeten we ook waar kunnen maken. Hebben we de juiste mensen in huis om Nederland economisch sterker te maken en een duurzame samenleving te creëren? Is de organisatie er op ingericht om duurzame groei zo effectief mogelijk te stimuleren? Hebben we de juiste middelen in huis om aan te sluiten op de samenleving en daarin van waarde te zijn?

    "It must be operationally and administratively feasible in that the authorized, valuable activities can actually be accomplished by the existing organization with help from others who can be induced to contribute to the organizations's goal."

    De organisatie is het instrument om de beloofde publieke waarde te creëren, dus dat instrument moet wel passend zijn. In de eerste plaats moet de organisatie in staat zijn om het verschil te maken in de samenleving (effectiviteit) en zich daar op aanpassen. In de tweede plaats moet het in staat worden gesteld om effectief te zijn, namelijk door daarvoor de juiste middelen en autoriteit te krijgen.

    Constant in verandering

    En daarmee is de driehoek ... uh, rond. Als de samenleving ervan overtuigd is dat een organisatie van meerwaarde kan zijn bij een maatschappelijke opgave, zorgt ze (via de politiek) dat de middelen beschikbaar komen, waarmee de organisatie de mogelijkheid krijgt om effectief te zijn en haar belofte waar te maken. Op die manier wordt publieke waarde gecreëerd ... en gevalideerd.

    Voor zo lang als het duurt. Dit is immers geen statische situatie, maar constant in verandering. De vraag vanuit de samenleving ontwikkelt zich, het (politieke) speelveld wijzigt voortdurend en er komen nieuwe (technische en organisatorische) mogelijkheden beschikbaar. Overheidsorganisaties moeten hun verhaal over hoe ze publieke waarde creëren dus steeds blijven bijstellen en hun strategie daar op aanpassen.

    Een strategie voor publieke waarde

    Moore heeft zijn boek met name geschreven voor "public managers", waarmee hij doelt op de top van overheidsorganisaties. Zijn stelling is dat om waarde te creëren overheidsorganisaties niet alleen bezig moeten zijn met het zo goed mogelijk uitvoeren van opdrachten, maar dat ze voor zichzelf moeten vaststellen welke publieke waarde ze willen creëren en hoe ze dat gaan doen.

    "Managers are [to be] seen as explorers who, with others, seek to discover, define, and produce public value. Instead of simply devising the means for achieving mandated purposes, they become important agents in helping to discover and define what would be valuable to do. Instead of being responsible only for guaranteeing continuity, they become important innovators in changing what public organizations do and how they do it. In short, public managers become strategists rather than technicians."

    In zijn optiek is RVO dus meer dan een optelsom van 650 opdrachten. RVO staat voor een maatschappelijke opgave (om duurzame groei te creëren), weet daarvoor (politieke) steun te krijgen en is in staat om daar resultaat in te behalen. Dat is het verhaal van hoe RVO publieke waarde creëert en dat is dan ook waar onze strategie op gebaseerd moet zijn.

    "An organizational strategy is a concept that simultaneously: (1) declares the overall mission or purpose of an organization (cast in terms of important public values); (2) offers an account of the sources of support and legitimacy that will be tapped to sustain society's commitment to the enterprise; and (3) explains how the enterprise will have to be organized and operated to achieve the declared objectives."

    En dat is de strategische driehoek van Moore in één blog.

      

    P.S. Meer aantekeningen en citaten bij "Creating public value" van Mark Moore vind je hier.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • sander rumahloine
        sander rumahloine 259 dagen geleden

        Bij de gaswinning in Groningen is het duidelijk dat het noodzakelijk is dat de overheid de regierol naar zich toetrekt. Anders wordt het een strijd tussen de machteloze burger en het groot kapitaal. dat is 1 van de waarde van de overheid, de zwakken beschermen.

        • Helen Boots
          Helen Boots 268 dagen geleden

          Helder verhaal in 1 A4, bedankt Davied!

        Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers