Pleio

Engels | Nederlands

Gerelateerde blogs

Een netwerksamenleving vraagt om andere overheidssturing

Een netwerksamenleving vraagt om andere overheidssturing

We zijn bekend met de idee├źn van Weber over...
Is jouw organisatie "strategisch uitgelijnd"?

Is jouw organisatie "strategisch uitgelijnd"?

Een overheidsorganisatie is geen bedrijf. Onze...
Wat is de waarde van een overheidsorganisatie?

Wat is de waarde van een overheidsorganisatie?

Het is een nogal Amerikaanse manier van kijken...
Vijf stappen naar ambtelijk vakmanschap

Vijf stappen naar ambtelijk vakmanschap

Sinds kort ben ik bij het ministerie van BZK...

Perspectieven op publieke waarde

    Davied van Berlo
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 40
    Door Davied van Berlo 86 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Welke publieke waarde levert RVO? Om die vraag te kunnen beantwoorden moet je eerst weten wat als publieke waarde beschouwd kan worden. Daar zijn nogal wat theorieën over. In het leeratelier van afgelopen woensdag hebben we de verschillende perspectieven naast elkaar gezet en daarmee gekeken naar enkele casussen (activiteiten) van RVO.

    Strategische driehoekIn het vorige leeratelier hadden alle deelnemers hun perspectief op publieke waarde gedeeld. Opgeteld leverde dat een heel veelzijdig beeld op. Enkele vragen en inzichten die daaruit voortkwamen vind je hieronder. Meer over publieke waarde vind je in mijn eerdere blogs.

    Publieke waarde en legitimatie

    Hoe verhoudt het definiëren van publieke waarde zich tot de legitimatie ervan? Hoe legitimeer je dat iets als publieke waarde wordt beschouwd? Moore heeft ze niet voor niks apart in zijn strategische driehoek gezet (zie hiernaast).

    Als je een rechtlijnige opdracht van een opdrachtgever uitvoert, dan is de legitimatie helder. Echter, steeds vaker neemt en krijgt RVO de ruimte om zelf invulling te geven aan het beoogde resultaat, aan de manier van uitvoeren en aan de samenhang tussen opdrachten. We denken daarmee van meerwaarde te zijn maar hoe legitimeren we dat?

    Er is een onderscheid te maken tussen enerzijds democratische legitimatie (vanuit een volksvertegenwoordiging, via opdrachtgevers) en anderzijds maatschappelijke legitimatie, waarbij de waarde wordt gedefinieerd door maatschappelijke organisaties of de publieke opinie dan wel samen met netwerken. "Public value is what the public values", zegt Moore, maar hoe bepaal je dat?

    Publieke waarde en uitvoerend vermogen

    Een organisatie heeft als doel om bepaalde publieke waarde te creëren (bijvoorbeeld duurzame groei bij RVO), maar de manier waarop een organisatie dat doet heeft ook maatschappelijk effect. Het gekozen instrument, het handelen van de medewerkers de kwaliteit en stabiliteit hebben invloed op het vertrouwen bijvoorbeeld.

    Over hoe de overheid werkt zijn dan ook kernwaarden of publieke waarden vast te stellen. Die kunnen generiek zijn voor de hele overheid, specifiek voor een organisatie of alleen voor een gericht doel. Voor de generieke waarden kun je bijvoorbeeld kijken naar de beginselen uit de code voor goed openbaar bestuur.

    Kortom, behalve directe maatschappelijke waarde die we nastreven als overheidsorganisatie (denk ook aan de SDG's), hebben we ook indirecte maatschappelijke effecten waar we rekening mee moeten houden. Zoals het Tavistock Institute het definieert:

    There are clusters relating to the process of public service delivery. These include the new public management values of efficiency, effectiveness and costeffectiveness as well as broader values such as: democracy (involving the public), transparency, equity, authorisation (negotiation between different stakeholders), and trust.

    Definiëren van publieke waarde

    Als we de publieke waarde van RVO willen definiëren dan moeten dus zowel de maatschappelijke meerwaarde meenemen die we willen realiseren (vanuit democratische dan wel maatschappelijke legitimatie) als de effecten die voortkomen vanuit de onze uitvoering. Die samen dragen bij aan de publieke waarde die RVO levert.

    Om vervolgens uitspraken te kunnen doen over de meerwaarde die je levert, moet je ook de kosten (in belastinggeld, lastendruk of vrijheidsbeperking) meerekenen, evenals eventuele andere negatieve neveneffecten (zie ook dit KPMG-model om maatschappelijke waarde te berekenen). Daarmee komen we in de buurt van de publiekewaarderekening van Moore en van een RVO-brede MERC (monitoring effect- en resultaatcirkel), zoals die ook in de opdrachten van RVO wordt gebruikt.

    Samenvattend kom ik op onderstaand overzicht uit om de publieke waarde van RVO te definiëren. Sommige bouwstenen daarvoor zijn heel concreet (opdrachten, kernwaarden), andere vragen om onderzoek en interpretatie (publieke opinie). Aan de rechter kant heb ik toegevoegd wat RVO in huis heeft om die publieke waarde te kunnen definiëren:

    Hoe verder?

    Het afgelopen leeratelier heeft dus een paar interessante inzichten opgeleverd over hoe we voor RVO tegen onze publieke waarde aan kunnen kijken. Daar zijn we echter nog niet mee klaar. Interessant zou zijn om eens te bespreken hoe we de link kunnen leggen met de MERC's (waar we binnen RVO veel ervaring mee hebben) en of de publiekewaarderekening van Moore ons kan helpen.

    Behalve verder verdiepen in deze perspectieven en modellen kunnen we op basis van bovenstaande inzichten ook de publieke waarde van RVO concreter gaan maken. Kijkend naar onze maatschappelijke bijdragen en naar onze uitvoering (en de kernwaarden die we daarbij gebruiken), wat is dan de publieke waarde die RVO creëert? Daar gaan we het in het volgende leeratelier over hebben.

    Ter inspiratie kunnen we alvast kijken hoe de BBC dat heeft aangepakt:

    De publieke waarde van de BBC

    • Democratic value: the BBC supports civic life and national debate by providing trusted and impartial news and information that helps citizens make sense of the world and encourages them to engage with it.
    • Cultural and creative value: the BBC enriches the UK’s cultural life by bringing talent and audiences together to break new ground, to celebrate our cultural heritage, to broaden the national conversation.
    • Educational value: by offering audiences of every age a world of formal and informal educational opportunity in every medium, the BBC helps build a society strong in knowledge and skills.
    • Social and community value: by enabling the UK’s many communities to see what they hold in common and how they differ, the BBC seeks to build social cohesion and tolerance through greater understanding.
    • Global value: the BBC supports the UK’s global role by being the world’s most trusted provider of international news and information, and by showcasing the best of British culture to a global audience.

    Bron: Building public value. Renewing the BBC for a digital world

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers