Pleio

Engels | Nederlands

Gerelateerde blogs

Wat wil je over me weten?

Wat wil je over me weten?

In een tijd waarin de Amerikaanse overheid...
Even bijpraten over Pleio

Even bijpraten over Pleio

Als we willen bouwen aan een overheid 2.0, dan...
Eerste opzet van het tijdschrift. Help mee met invullen!

Eerste opzet van het tijdschrift. Help mee met invullen!

Hieronder vind je de eerste opzet van het...
Voorstel voor het tijdschrift

Voorstel voor het tijdschrift

Na overleg met enkele uitgevers heb ik wat meer...

Doorzettingsmacht

    Rein Jonkman
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 104
    Door Rein Jonkman 2475 dagen geleden Reacties (3)

     0/5 Sterren (0)

    (ook gepubliceerd op ambtenaar 2.0)

    In dit artikel wil ik een vraag voorleggen: hoe motiveren we departementen (=mensen) om hun eigen werkwijze op te geven voor een rijksdienst zonder interne barrières?

    Afgelopen week was ik bij een discussie over slim bezuinigen. Een van de verzuchtingen die ik hoorde was dat de overheid niet één concern is. Dat kun je nauwelijks iemand verwijten, zo is het nu eenmaal ingericht en het is dus aan de politiek om er iets aan te doen (al denk ik dat premier Rutte onderschat hoe taai de materie is).

    Iemand maakte de vergelijking tussen de overheid en een multinational. Wat me daarin enorm aansprak is hoe simpel daar besluitvorming verloopt. Kom je ergens samen niet uit, dan is er altijd een hoger echelon om de kwestie aan voor te leggen, dat doe je dan direct en zodra er een beslissing is handelt iedereen daar ook naar. Niks convenanten, programma’s en onderhandelingen, gewoon een duidelijke afspraak en gaan!
    Daarbij vergeleken oogt het nieuwe wondermiddel ‘Doorzettingsmacht’ op een homeopatisch geneesmiddel: of het werkt weten we niet, al helpt het een beetje.

    Waarom kan de overheid niet wat een bedrijf wel kan? Er zijn nota bene goede bedoelingen te over, er ligt een duidelijke opdracht vanuit de politiek, maar toch is het een moeizaam proces om verschillende overheidsdiensten tot een eenheid te smeden.

    Los van het systeem (departementen zijn geen onderdeel van een concern) zie ik als de kern van het probleem dat mensen eerder warm lopen voor iets wat ze zelf kunnen realiseren dan voor meedoen met anderen. Ik zie dat als een sterke drijfveer voor het ‘not invented here’ syndroom. Daarnaast: al die specifieke systemen en werkwijzen zijn ingebed in hun omgeving, mensen zijn eraan gewend en verandering is lastig. Een positieve ‘business case’ is niet snel mogelijk, niet binnen een departement. Waarom zou je ook? Je gaat toch niet op zoek naar een oplossing voor een probleem dat je al lang opgelost hebt? Tenslotte: als je rekening moet houden met een werkveld dat je niet kunt overzien dan kom je nooit ergens.
    Terzijde: hier zie ik een grote uitdaging: hoe krijg je wel snel dat overzicht, hoe communiceer je effectief met een enorme doelgroep en krijg je gedragen besluiten?

    Daar komt bij dat niemand het overzicht heeft van wat er allemaal al is. Het is domweg te veel, te divers en we gebruiken ook nog eens verschillend jargon. Maar juist die diversiteit is iets om te bestrijden, niet eens zozeer vanwege de kosten maar omdat die diversiteit barrières tussen de departementen in stand houdt. De oorzaak is zoals ik al aangaf de departementale zelfstandigheid op het gebied van bedrijfsvoering. Diversiteit is prima als er een goede reden voor is. Echter, al begrijp ik de oorzaak, daarmee is er nog geen reden voor die diversiteit. Een heel interessant stuk hierover is de nota ‘het nieuwe tussen’. Deze nota legt er de nadruk op dat de maatschappelijke problematiek zeer dynamisch is en zich niets aantrekt van de semistatische departementale indeling. Om direct in te kunnen spelen op de actualiteit moet samenwerken van mensen uit verschillende departementen zonder gedoe mogelijk zijn.

    Tot slot:
    Aan het begin heb ik mijn kernvraag al vermeld. Iets anders geformuleerd: hoe maken we het aantrekkelijk om mee te doen aan harmonisatie, mee te doen met anderen, dingen te hergebruiken die er al zijn? En hoe kunnen we de departementen hiermee helpen?

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • ErikJonker
        ErikJonker 2468 dagen geleden

        Leuke blog, maar je primaire aanname klopt niet, namelijk dat grote bedrijven zoals multinationals wel daadkrachtig en eenduidig kunnen beslissen. Dat valt volgens mij tegen. Grote multinationals worstelen net zo zeer met "bureaucratie" en gebrek aan doorzettingsmacht als de overheid. Duik maar eens in de (wetenschappelijke) literatuur over Shell, GM, P&G e.d en je treft vergelijkbare problemen aan als bij de overheid. Ook bij bedrijven als Google klaagde men recent dat door de grote omvang processen bureaucratisch werden en daadkracht/snelheid afnamen.

        Overigens geheel eens met je opmerking dat de bedrijfsvoering binnen/tussen departementen moet worden geharmoniseerd, wat mij betreft onder enige dwang want een consensus model zal niet altijd gaan werken naar mijn inschatting. Hierbij moet je genadeloos standaardiseren op een beperkt aantal infrastructurele componenten op het gebied van ICT, P, Financien. Op het gebied van het werkproces/inhoud moet je juist grote diversiteit toestaan, immers de werkvelden verschillen ook enorm.

        • Rein Jonkman
          Rein Jonkman 2470 dagen geleden

          @margreet: ja, dat is bekend, mijn vraag vloeit daaruit voort. Niettemin bedankt voor je reactie.

          • Margreet Joosen
            Margreet Joosen 2473 dagen geleden

            Minister Donner maakt er al een begin mee, hij wil naar één rijksoverheid en één bedrijfsvoering, dwz één ICT-afdeling. Ik ben benieuwd hoe dat allemaal uit gaat pakken! 

          Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers