Pleio

Engels | Nederlands

Gerelateerde blogs

Meldingsplicht cybercrime-incidenten komt er aan !

Meldingsplicht cybercrime-incidenten komt er aan !

Om een snelle en effectieve aanpak van digitale...
Open Data EN Open Standaarden

Open Data EN Open Standaarden

Is het zo dat Open Data alleen maar succesvol is...
Wachten op de grote klap

Wachten op de grote klap

<Webwereld column> Het stof van Diginotar...
Krijgt informatie-uitwisseling in het sociaal domein een risico-status?

Krijgt informatie-uitwisseling in het sociaal domein een risico-status?

Ik zal in deze blog een aantal ontwikkelingen...

Auto-immuunziekte in de varkensstal

    Arjen Kamphuis
    Door Arjen Kamphuis 2221 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    (eerder als webwereld column)

    imageComputervirussen en de lapmiddelen er tegen worden een steeds grotere bedreiging voor high-tech zorginstellingen. Voor een oud probleem van kwetsbare mono-cultuur bestaat een klassieke oplossing; diversiteit.

    Afgelopen maandag gingen op veel IT-afdelingen de alarmbellen af. Wat aanvankelijk een virus infectie op Windows XP computers leek werd veroorzaakt door een anti-virus update van McAfee. Door de update werd een systeembestand gezien als bedreiging en maakte de beschermingssoftware het systeem onbruikbaar, een soort auto-immuun ziekte.

    In ziekenhuizen en zorginstellingen wordt XP nog veel gebruikt omdat specialistische medische applicaties veelal nog niet gereed zijn voor nieuwe Windows versie (en net zo vaak puur vanwege onderinvestering). Deze keer was het McAfee maar vrijwel alle anti-virus producten hebben van tijd tot tijd dit soort problemen. Anti-virus updates is een real-time wapenwedloop en in de haast gaat er wel eens wat fout.

    Uit landbouw en ecologie weten we dat monoculturen efficiënt maar ook heel kwetsbaar zijn. In de varkensstallen van de IT is het niet anders. Het beheer van 4500 identieke systemen lijkt eenvoudiger dan een veel gevarieerdere infrastructuur. Totdat er een virus of auto-immuunziekte uitbreekt. Dan wordt het nachtwerk. De schaal van veel van deze incidenten laat zien dat zelfs vrij grote zorginstellingen hun netwerken onvoldoende intern verschot hebben. Hoewel de situatie beter is dan 5 jaar geleden.

    Security issues veroorzaakt door mono-cultuur is geen nieuw verhaal. In 2003 schreven o.m. Daniel Greer en Bruce Schneier al een rapport over de security implicaties van het dominante OS monopolie. Sinds die tijd is noch de markt noch de overheid er echter in geslaagd dit monopolie effectief te doorbreken. In de gezondheidszorg zijn veel applicaties die met medische- of laboratoriumapparatuur worden meegeleverd Windows only. Vaak stellen leveranciers additionele voorwaarden over de Pc's, geen firewall bijvoorbeeld, om goede werking van hun applicatie te garanderen. Daardoor kan dus een computervirus (of een auto-immuun ziekte) niet alleen vervelend zijn voor de administratieve afdeling maar ook beeldvormende apparatuur onbruikbaar maken. De MRI-scanner doet het dan nog wel maar de PC die cruciaal is voor de bediening en het bekijken van de output niet meer. Zo'n mooi Philips of Siemens apparaat van een miljoen is dan effectief dood ijzer en patiënten kunnen niet geholpen worden. Vroeg of laat gaat dit dus een keer echt fout en dan zijn er ernstiger slachtoffers dan de vrije avond van de helpdesk. In Engeland zijn meer dan 1100 National Health Service computers geïnfecteerd met een data-stelende worm. Daar gaat je medisch geheim.

    Uit de vele gesprekken die ik de afgelopen jaren heb mogen voeren met IT-ers, concludeer ik dat men het verschil tussen een product-monocultuur (een 'standaard' desktop) en het toepassen van standaarden om interoperabiliteit te realiseren nog steeds niet begrijpt. Enkele jaren geleden sprak ik op een ministerie met een ambtenaar die enthousiast vertelde dat er een 'standaard' desktop aan kwam voor de gehele overheid. Toen ik vroeg welke standaarden er dan toegepast gingen worden, rolde er een lijstje producten over tafel: 'deze versie van een besturingssysteem, die versie van een tekstverwerker', enzovoort. De perceptie leeft bij veel IT-managers dat systemen alleen kunnen samenwerken en goed beheerd kunnen worden als ze allemaal van dezelfde leverancier en versie zijn. Maar dat is veel meer een symptoom van de slechte marktwerking en de onvolwassenheid van de IT-industrie. Het is een probleem dat moet worden opgelost, niet een natuurwet waar we ons aan moeten aanpassen.

    Dat het ook anders kan blijkt uit het werk dat de afgelopen 10 jaar in het Antonius ziekenhuis in Nieuwegein is verricht. Daar is consequent, in kleine stapjes, heel bewust gewerkt aan het zo veel mogelijk onafhankelijkheid van een specifieke leverancier, platform of applicatie. Wat de meeste IT-hoofden van zorginstellingen als 'onmogelijk' betitelen wordt in Nieuwegein gedaan. Gelukkig ligt het centraal in Nederland zodat we bij een echt grote crash daar alle kritische patiënten naar toe kunnen sturen. Anno 2010 zijn met virtualisatie, web-enabeling en open standaarden prima omgevingen te bouwen die diversiteit en interoperabiliteit combineren en niet bij het eerste virusje of software-update-gone-wrong omvallen.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers