Pleio

Engels | Nederlands

Meegeven in plaats van afnemen

    Peter Paul J. Doodkorte
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 9
    Door Peter Paul J. Doodkorte 1568 dagen geleden

     0/5 Sterren (0)

    Meegeven in plaats van afnemen

    Groen Links presenteerde eind augustus een wet die een einde moet maken aan de in haar ogen slechte behandeling van dieren in de intensieve veehouderij. Dieren hebben ruimte en buitenlucht nodig, aldus GroenLinks. Volgens deze partij  worden kippen, varkens en koeien nu levenslang opgesloten in enorme stallen, vrijwel zonder daglicht, buitenlucht en in een veel te kleine ruimte.

    In diezelfde periode liet demissionair minister van zorg en welzijn, mevrouw Schippers weten, dat een forse ingreep in de ouderenzorg onontkoombaar is.

    Ik ontkom niet aan de indruk dat waar Groen Links in het kader van dierenwelzijn juist pleit voor het afschaffen van het ophokken van dieren, de door Schippers bepleitte beweging nu juist zal leiden tot het ophokken van mensen. Want, de ingreep die Schippers beoogt houdt in dat  oudere mensen huishoudelijke hulp in de thuiszorg zelf moeten gaan betalen. Waarmee juist de faciliteiten om het massaal ‘stallen’ van ouderen in verpleeg- en verzorgingshuizen te voorkomen worden afgenomen.

    Begrijpt u mij goed: als adept van het eigen kracht denken (niet te verwarren met ‘u redt zich er maar mee’) ben ik van mening dat er veel meer gebruik gemaakt kan en moet worden van mensen in onze eigen leefomgeving. Het pleidooi van de VVD-politica dat hulpbehoevende(n) (ouderen) meer een beroep moeten doen op familie, buren of vrienden om (bijvoorbeeld) hun huis schoon te houden kan ik dan ook van harte onderschrijven.

    Een ingreep in de zorg – zoals door velen bepleit – is naar mijn mening zeer wel mogelijk. Maar niet door te gaan shoppen (en vervolgens schrappen) in het aanbod van zorg in natura. Juist de participatiestrategie – die ten grondslag ligt aan het eigen kracht denken – vraagt er om, om meer aan te sluiten op de eigen (on)mogelijkheden van mensen en hun omgeving – het leveren van maatwerk dus.  De behoeften en ervaringen uit de eigen praktijk van mensen dient daarbij als startpunt te worden genomen. Dit vraagt om het doorbreken van het blauwdruk-denken en de rationele benadering waarop ons zorgstelsel voor de langdurige, veelal chronische zorg thans is gebaseerd.  Want juist het voortschrijdende gelijkheidsstreven in de zorg (en zorg regelende wet- en regelgeving) heeft de mogelijkheid van verschillen als gevolg van de persoonlijke competenties uitgesloten.

    Die omslag in denken en doen stimuleer je niet door het stapsgewijs afpakken van het in de loop der jaren gegroeide (gevoel van) recht op zorg, maar door bij te springen en mee te lopen in die situaties die daarom vragen. Het blauwdruk-denken wordt daarbij vervangen door het diversiteits-denken, waardoor je  beter kunt aansluiten bij de mogelijkehden en de daaruit voortvloeiende behoefte van mensen (en/of hun omgeving).

    Bij deze – vanwege economische redenen noodzakelijke en omwille van kwalitatieve redenen gewenste – veranderingen, waarbij acceptatie en mentaliteitsverandering cruciaal zijn, vraagt voor de langdurige, veelal chronische zorg – anders dan voor de acute zorg, de electieve zorg (planbare, kort behandelbare zorg) om het rigoureus vervangen van zorg in natura door een financieringsstelsel, gebaseerd op persoons-/situatie-gebonden budgetten (PGB).

    De huidige beheersingsdrift geeft aanleiding tot voortdurende uitbreiding van het publieke domein ten koste van het private. Hoe meer beheersing, bezuiniging, effectiviteit en efficiency expliciete beleidsdoelstellingen vormen, hoe meer de capaciteit van de samenleving, uitgedrukt in verantwoordelijk en actief burgerschap en gezamenlijk behartigen van publiek belang, wordt aangetast. Als de politiek een visie ontwikkelt op wat ze wil en het vertrouwen in de eigen kracht van mensen en hun omgeving daarbij daadwerkelijk als vertrekpint neemt – en ja, daarvoor is ook binnen de politiek een cultuurverandering nodig – kunnen wij in die context burgers op basis van wederkerigheid en samenredzaamheid zelf de regie over het eigen leven – en daarmee gemoeide budgetten – laten voeren.

    En ja,  ik realiseer mij zeer wel dat ook het PGB-systeem nadelen kent. Dat er sprake kan zijn van misbruik door gebrek aan controle. En dat niet iedereen de weg naar de juiste ondersteuning weet te vinden. Maar, door als gevolg daarvan de verantwoordelijkheden van de burger over te nemen c.q. af te pakken komt er weer (te) veel – nadruk op (de kosten voor) het sturen en beheersen.  

    Misbruik kun je ook eenvoudig tegengaan. Ervaringsdeskundigen beweren bijvoorbeeld dat de normtarieven voor een PGB flink omlaag kunnen. Bovendien moeten volgens hen alle vormen van bemiddelings- en administratiekantoortjes er helemaal uit. En tenslotte, door de tering naar de nering te zetten: het aanpassen van de uitgaven aan de inkomsten.  Iedereen begrijpt dat  'we even de broekriem moeten aanhalen', in situaties waarin er om wat voor reden dan ook (tijdelijk) minder geld in kas is. Het PGB is dan ook meer een vorm van co-financiering, primair bedoeld voor het (mede) mogelijk maken van de eigen keuzes van burgers in situaties die daarom vragen.

    Het PGB (van Erica Terpstra) is één van de schaarse successen van het liberale inzicht. De mogelijkheid zelf zorg op te zoeken en te organiseren is fantastisch, goedkoop en flexibel. Gekwalificeerd zorgaanbod is er in overvloed en desgewenst (bijvoorbeeld via speciale websites) te vinden. Het PGB is een bewezen uitstekend instrument dat de zorgkosten niet doet stijgen maar in veel gevallen zelfs doet dalen. Sterker nog: zorg in natura blijkt 30% duurder dan zorg met een PGB.

    Het PGB blijkt dus broodnodig voor de gewenste omslag “van afpakken naar meegeven”. Een PGB is én een volwaardig alternatief voor de onbeheersbaar geworden kostenontwikkeling van zorg in natura, én sluit aan bij het basisprincipe van eigen kracht: de onvergelijkelijke startsituatie  van mensen met een langdurige, veelal chronische zorgvraag.

     

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers